|
Theodosius was made Augustus in Sirmium on 19 January 379
IMPPP GRATIANUS VALENTINIANUS ET THEODOSIUS AUGGG
379 AUSONIO ET OLYBRIO VV CC CONSS
E1. CTh 10.1.12 (Pancratio com.rer.priv. d. 17 June 379 Thessalonica) Et mori
veteri et constitutis nos maiorum accessisse cognoscas. Et alytarchae urbis
Antiochenae plantandi plures, excidendae unius cupressi iubemus tribui
facultatem.
E2. CTh 6.30.2 (Pancratio com.rer.priv. d. 6 July 379 Scupi) Prisco iam nunc
ordine revocato de palatino potius officio ad gerendum principatum
officii comitis domorum per Cappadociam mittantur, quales comes etiam domorum,
si secus se gesserit, vereatur. Idoneos itaque singulis annis e numero
mittendariorum ad hoc eligere debebis et mittere.
E3. CTh 12.13.4 (Pancratio com.rer.priv./pr.urb. d. 10 Aug 379 Vicus Augusti)
Quae diversarum ordines curiarum vel amore proprio vel indulgentiarum laetitia
vel rebus prospere gestis admoniti in coronis signisque diversis obtulerint, in
quacumque fuerint oblata materia, in ea suscipiantur, ne id, quod voluntate
offertur, occasione obryzae incrementi, necessitatis iniuria insequatur.
E4. CJ 11.11.3 (Arintheo pr.pr/com.sacr.larg. 379?) Universos auctoritas tua
proposito edicto commoneat obryziacorum omnium solidorum uniforme pretium
postulare, scilicet capitali supplicio puniendo, qui vel (vel qui K)
iussa nostrae maiestatis avaritiae caecitate contempserit, vel aeternales
vultus, dum fraudibus studet, duxerit viliores.
380 GRATIANO V ET THEODOSIO I AUGG CONSS
Tenure of eastern quaestor no.1 begins
E5/1/1 CJ 1.54.4 (Eutropio pr.pr. <Illyr.> d. 6 Jan 380) Illustres
viros praefectos praetorio usque ad quinquaginta librarum auri multas
(omit m. Ma), cum peccatum gravissimum erit, sinimus pervenire.
E6/1/2. CTh 9.27.1 (Neoterio pr.pr. d. 15/16/18 Jan 380 Thessalonica) Iudices,
qui se furtis et sceleribus fuerint maculasse (commaculasse H) convicti,
ablatis codicillorum insignibus et (omit et O) honore exuti inter
pessimos quosque (quoque HC Pith.) et plebeios habeantur. Nec
sibi posthac (post hanc diem E) de eo honore blandiantur, quo se
ipsi (ipsos GC Pith.) indignos iudicaverunt.
E7/1/3. CTh 10.18.2. (ad populum urbis Constantinopolitanae d.
26/25/28/22 Jan 380 Thessalonica) Quisquis thesauros et condita ab ignotis
(incognitis H) dominis tempore vetustiore monilia (mobilia HGE
Pith.) quolibet casu (causa N) reppererit (repperit S),
suae vindicet potestati neque (ne S) calumniae formidinem fiscali aut
privato nomine ullis deferentibus pertimescat; non metalli qualitas, non
repperti modus sub aliquod (a. EPML Pith. aliquo VHNGOCS)
periculum (periculo HGES Pith.) quaestionis incurrat (occurrat
Pith.). 1. In hac tamen naturali aequitate animadvertimus quoddam
temperamentum adhibendum, ut, si cui (cui Goth. quid Brev. cui
quid Momm.app.) in solo proprio huiusmodi contigerit,
integro id iure praesumat; cui (cui Hänel qui libri quid
Pith.) in alieno, in quartam reppertorum partem eum qui loci
dominus fuerit admittat. Nec tamen per hanc licentiam quisquam aut aliena
effodiat aut in locis non sui iuris per famam suspecta rimetur.
E8/1/4. CTh 7.13.8 (edictum ad provinciales d. <Thessalonica>/pp. 29 Jan
380 Const.) Inter optimas lectissimorum militum turmas neminem e numero
servorum dandum esse decernimus neve ex caupona ductum vel ex famosarum
ministeriis tabernarum aut ex cocorum aut pistorum numero vel etiam eo, quem
obsequii deformitas militia secernit, nec tracta de ergastulis nomina. Poenam
etenim gravis dispendii nulla excusatione fugituri (subituri
Hänel) sunt, si hoc cuiusdam (cuiusquam Goth.) indicio
illustribus viris magistris equitum peditum fuerit intimatum. Sed cum illum
animadversio dura damnavit offerentem, tum (tum Momm.) triplicata
nobilioris tironis fatigabit (fatigavit R) illatio.
E9/1/5. CTh 10.10.12 (Pancratio com.rer.priv. d. 30 Jan 380 Thessalonica) Qui
cum ex praesenti die ut caducas poposcerit facultates ex consensu nostrae
liberalitatis acceperit, non ante allegare rescriptum, non prius obtinere
sententiam, non denique effectum exsecutionis debebit accipere, quam eum
iudiciis introducat, a quo sibi id quod poposcerit delatum asserit esse
patrimonium. Quod quidem non solum in generali iubemus bonorum petitione
servari, verum etiam si carptim fundos vel vacantia rura, aliqua denique
praedia vel rustica vel urbana poscentur, aliqua etiam huiusmodi, quae viritim
solent obtentu liberalitatis invadi, ut, si causam non tenuerit, cautum legibus
supplicium delator excipiat. 1. Neque sane introduci eum satis erit eo tempore,
quo rescriptum allegatur ac liberalitas intimatur, verum dirigendus is erit ad
eum provinciam provinciasve, in quibus patrimonia delata consistunt, ut eius
instruat actiones qui nostra liberalitate nitetur et cuius se honestati per
blandum ministerium iniustae delationis immersit, ut scilicet maiore omnium
plausu detecta ibi calumnia eius supplicio publicae severitati litetur, ubi
securi et tuti domini trepidavere fortunae. 2. Illud etiam ad professionem
odii, quo universas delationes exsecramur, adiungimus, ut si idem delator etiam
in bonis causis, tertio tamen fuerit inventus, post victoriam tertiae
proditionis capitali supplicio coherceatur.
E10/1/6. CTh 8.2.3 (Neoterio pr.pr. d. 2 Feb 380 Thessalonica) Comperimus
aliquantos relictis muneribus curiarum scribas, sed et logographos civitatum in
nomen irrepsisse militiae. His retractis legem hanc tulimus, ne quis ex hoc
hominum numero paria audeat usurpare, hoc admodum sufficiente numero militiae
supplementis, qui ex vagis veteranorumque filiis vacantibusque potuerit fida
pervestigatione compleri.
E11/1/7. CTh 16.1.2 (edictum ad populum urbis Constantinopolitanae d. 27/24/25
Feb 380 Thessalonica) Cunctos populos, quos clementiae nostrae regit
temperamentum, in tali volumus religione versari (versare DY), quam
divinum Petrum apostolum tradidisse Romanis religio usque ad nunc ab ipso
insinuata declarat quamque pontificem Damasum sequi claret et Petrum
Alexandriae episcopum virum apostolicae sanctitatis, hoc est, ut secundum
apostolicam disciplinam evangelicamque doctrinam patris et filii et spiritus
sancti unam deitatem (veritatem YDO) sub parili (pari E
Iust.) maiestate et sub pia trinitate credamus. 1. Hanc legem sequentes
Christianorum catholicorum nomen iubemus amplecti, reliquos vero dementes
vesanosque iudicantes haeretici dogmatis infamiam sustinere nec conciliabula
eorum ecclesiarum nomen (add non O) accipere, (add sed
YDOL add et L) divina primum vindicta, post etiam motus
nostri, quem ex caelesti arbitrio sumpserimus, ultione plectendos.
E12/1/7. CTh 16.2.25 (same) Qui divinae legis sanctitatem aut nesciendo
confundunt aut neglegendo violant et offendunt, sacrilegium committunt.
E13/1/8. CTh 12.1.80 (Iuliano praef. Aegypti d. 17 March 380) Omnis ordo
curialis a tormentis his, quae reis debita sunt, et ab ictibus plumbatarum
habeantur immunes, scituro iudice, quod si vel ipse vel eius officium contra
vetitum legis aliquid usurpare temptaverit, gravissimo se supplicio esse
subdendum. Gravitas igitur tua sanctionis maiestate perspecta non solum a
corporalibus curialium iniuriis temperabit, verum etiam tota observatione
providebit, ut, si aliquid temerarium ab officio aliquo fuerit perpetratum,
severioris poenae discrimine vindicetur.
E14/1/8. CTh 15.1.20 (same) Iudex, qui ad provinciam fuerit destinatus, duas
partes (fabricarum suarum ita instituat, ut aedes Momm.app?) vel
incuria vel vetustate collapsas ad statum pristinum nitoris adducat atque
tertiam construat novitatis, si tamen famae et propriis cupit laudibus
providere.
E15/1/9. CTh 12.1.81 (ad Neoterium pr.pr. d. 17 March 380 Thessalonica)
Fabricenses ordinibus restituantur, qui originem curialem et propriae munera
declinaverint civitatis; reliqui ne levi quidem inquietudine pulsentur.
E16/1/9. CTh 12.1.82 (same) Omnes ad curiam praecipimus revocari, qui ad munera
subeunda originalibus vinculis occupati officia conantur exhibere maiora, sive
se splendidissimo senatui tradiderunt sive per officia militantes obsequia
patriae denegarunt, si tamen allegationum meritis deseruntur.
E17/1/10. CTh 9.35.4 (Albuciano vicar. Macedoniae d. 27/26/20 March 380
Thessalonica) Quadraginta diebus, qui auspicio caerimoniarum paschale tempus
anticipant, omnis cognitio inhibeatur criminalium quaestionum.
E18/1/11. CTh 1.15.11 (Iustiano vicar. Ponticae d. 4 Apr 380 Thessalonica)
Cornicularios officii, quod meritis tuis paret, institutam antiquitus
ordinationem militiae repetisse cognovimus, ut peracto corniculario
(cornicularii officio Momm.app.) agentium in rebus numero
conectantur. Sed divalia statuta obsistunt, quibus comperimus virorum quoque
illustrium praefectorum praetorio cornicularios, comitis quin etiam Orientis
camelorum gregibus praecepto sic (add dato eo spatio
Momm.app.) temporis praefici, quo vicariorum omnium
corniculariiis variae erogationis in urbe Constantinopolitana constat impositam
functionem.
E19/1/12. CTh 7.18.3 (Neoterio pr.pr. pp. 26/29 Apr 380 Antiochia) Si
temonarius prodiderit desertorem, protostasiae onere biennio relevetur.
E20/1/12. CTh 7.13.9 (same) Ex opportunis regionibus supplementa numeris
mansuetudo nostra decrevit agitari: in id delectos quosque viros atque ab omni
suspicione pravitatis alienos iussimus destinari. In his, si male se gesserint,
corrigendis non mediocrem fore denuntiamus severa animadversione sententiam,
cum iudices supplicium existimationis extremum et ultio inexpiabilis exceptura
videatur, ne his quidem provincialibus temperatura, quos in officium
ministeriumque praedarum vel capiendi ubertas vel formido simulata deduxerit.
E21/1/13. CTh 7.22.9 (Petro Consulari Phoenices Damasco scripta 14 May 380
Const.) Quicumque castrensi stirpe progenitos (progeniti
Momm.app.) diversis se officiis indiderunt, etiam manu iniecta
retrahantur, sciantque veterani liberos suos, quos militaribus aptos muniis
insitum robur ostendat, aut offerendos esse militiae aut obnoxios nostrae legis
laqueis iam futuros.
E22/1/13. CTh 12.1.83 (same) Si qui militaris prosapiae se officio cohortis
aggregarit et si (sic Momm.app.) infractis viribus grandaevam
praeferat senectutem aut debilitatis obtentu bellico inconveniens operi
iudicetur, de ignaviae latebris vel sera indagatione retractus curiarum
functionibus mancipetur.
E23/1/14. CTh 10.3.3 (Pancratio com.rer.priv. d. 12 June 380 Thessalonica)
Secundum legem divi Valentiniani, quae semel conductas possessiones nulla ad
alios constituit ratione transferri, nullum priorem conductorem a secundo
patiaris excludi, sed penes eos iugem permanere iubeas possessionem, quos
priore conductionis iure eandem meruisse constiterit.
E24/1/15. CTh 6.10.1 (Eutropio pr.pr. Illyr. d. 15/l7 June 380 Thessalonica)
Praecipua est nostrae pietatis intentio circa notariorum nomen, atque
ideo, si umquam huius ordinis viri laborem quiete mutaverint vel
senectute posuerint seu cum alia dignitate post hanc qualibet usi
sunt, non omittant prioris vocabulum militiae, sed compendium
sequentis honoris assumant. Et si quis ex officio vel praecipue
(praecipuae RT) sublimitatis tuae temerarius ad census
discussiones peraequationes, aliam denique ullam rem inquietator
extiterit, officium suum norit vel levis culpae offensione detecta gravis
multae discrimine fatigandum et numerariorum corpus extincto
iniuriae auctore minuendum.
E25/1/16. CTh 6.27.3 (ad Florum mag. off. d. 16 June 380 Thessalonica) Non
plures in aliquem gradum honoris ascendant, quam quantos singuli quique
anni ex agentum (ex agentum Momm. in agentum Goth.)
in rebus schola ad finem emeriti laboris ductant (militant Vesme
invitant Cuiuac.), ita dumtaxat, ut per singulos gradus binorum
nobis tantum addendorum extra ordinem servetur potestas, quorum
eximius labor ut vim hanc legis excedamus extorserit: quod quidem
servandum usque ad circitores erit. Nam ut sterni continuo quisque
possit, sine quaestione aliqua et sine praescripto numero
sola adnotatione sufficiat impetrari. In ceteris autem etiamsi adnotatio
specialis extiterit, quae tamen duorum numerum transeat, eam esse iubemus
infirmam, ita ut ne insequenti quidem anno habeat firmitatem, nisi
insequens annus nullos (nullus R) numero duos, qui ex adnotatione nostra
augmentum accipere debeant honoris, invenerit. 1. Quod si post antiquam aliquis
missionem veteremque militiam praepostera sacramentorum cupiditate per
ambitionem ad stipendia redire temptaverit, hac proposita optione societur, ut
ultimos se militaturos noverint equitum. Quod de universis quibusque officiis
specialiter cavemus, a quibus nonnulli ad agentum in rebus scholam cum propria
dignitate transierint, ut scilicet hi ex quacumque militia sinantur excedere.
Quos in posterum custodiendum ita ratum sit, ut periculum se et adiutor et
subadiuvae subituros esse cognoscant, si huius sanctionis nostrae normam umquam
etiam insequentibus magistris desierint intimare.
E26/1/17. CTh 8.15.6 (Floro mag.off./pr.pr. d. 17 June 380 Thessalonica)
Quicumque administranti provinciam provinciasve atque indifferenter sub quoquo
apice potestatis quid donaverit, repetendi usque ad quintum annum proximum, ex
quo idem privatus esse coeperit, habeat facultatem. 1. Atque hoc scito nostro
non unam iudicis personam comprehendimus, sed latius studio provisionis
excurrimus. Sive igitur ei sive eius uxori, filio filiaeve, nepoti nepti et
deinceps in infinitum, indifferenter emancipato an in sacris agenti, patri
matri (matri patri R), fratri sorori, socero socrui et qui in consilio
erit domesticove, coactam quis, seu palam vi adhibita seu clam et latenter
imposita, prompserit largitatem, eam non secus repetere queat intra ea quae
prescripsimus tempora, ac si de iure ipsius nullo vel inchoatae alienationis
titulo recessisset, ita ut ad repetendam possessionem ne denuntiatione quidem
opus sit, sed sufficiat apud iudicem, cuius de ea re notio erit, docuisse
tempus, quo liberalitas sit parata (patrata Goth.), quo patefacto non
secus ad eundem possessio cum fructibus revertatur, ac si ex eius numquam iure
migrasset. 2. Donatoris autem heredibus similem relinquimus actionem, si
donator eo tempore obierit, quo adhuc in potestate is degerit, cuius obtentu
videtur expressa donatio. Sin autem donator superstes fuit, quamdiu (quando
Momm.app.) is abierit potestate, tum heredum extinguimus
actionem, maxime cum donator non stantem ab initio donationem taciturnitatis
suae videatur firmasse consensu.
E27/1/18. CTh 3.5.11 (Eutropio pr.pr. <Illyr.> d. 17/20/27 June/1 July/18
May/Dec 380 Thessalonica) Patri matri tutori vel cuicumque ante decimum puellae
annum dati sponsalibus quadrupli poenam remittimus, etsi nuptiae non sequantur;
et si interea puella decesserit (discesserit BGL), sponsalia iubemus
sponso restitui. l. Quod si decimo anno vel ultra pater quisve alius, ad quem
puellae ratio pertinet, ante duodecim annos, id est usque in undecimi metas,
suscepta crediderit pignera esse retinenda (reddenda GPM), deinceps
adventante (adveniente N) tempore nuptiarum a fide abstinens quadrupli
(add poena BG) fiat obnoxius. 2. Viduae autem ratio diversa est,
cui auxilium non suffragatur aetatis, scilicet ut ea matrimonium non implens ad
quadruplum ex vetere constitutione teneatur. 3. Duodecimo autem anno impleto
quisquis de nuptiis paciscitur, si quidem pater, semetipsum obliget sive mater
curatorve aut alii parentes, puella fiat obnoxia. 4. Cui quidem contra matrem
tutorem curatorem eumve parentem actio ex bono et aequo integra reservatur
eorum pignerum, quae ex propriis iuxta poenam iuris reddiderit facultatibus, si
ad consensum accipiendarum arrarum ab his se ostenderit fuisse compulsam.
E28/1/18. CTh 3.5.10 = CJ 5.1.3 (same) Arris sponsaliciorum nomine datis, si
interea sponsus vel sponsa decesserit, quae data sunt iubemus restitui, nisi
causam, ut nuptiae non celebrentur, defuncta persona iam praebuit.
E29/1/18. CTh 3.6.1 (same) ET CETERA. Si quis in potestate
publica positus atque honore administrandarum provinciarum, qui parentibus aut
tutoribus aut ipsis, quae matrimonium contracturae sunt, potest esse
terribilis, sponsalia dederit, iubemus, ut deinceps, sive parentes sive eaedem
mutaverint voluntatem, non modo iuris laqueis liberentur poenaeque expertes
sunt, quae quadruplum statuit (statuisset G), sed extrinsecus data
pignera lucrativa habeant, si ea non putent esse reddenda. Quod ita late patere
volumus, ut non solum circa administrantes (administratores BG), sed et
circa administrantium filios nepotes propinquos participes domesticosque
censeamus, quibus tamen administrator operam dederit. Impleri autem id postea
matrimonium non vetamus, quod (quo BGC) tempore potestatis ob eas
personas, de quibus locuti sumus, arris fuerat obligatum, si sponsarum
consensus accedat.
E30/1/18. CJ 6.23.16 (same) Non dubium vel incertum est, sicut imperatoribus,
ita qualibet dignitate vel potestate decoratis viris tam hereditatem quam
legatum seu fideicommissum relinqui posse. 1. Illud adiciendum est, ut, qui ex
testamento vel ab intestato heres extiterit, etsi voluntas defuncti circa
legata seu fideicommissa seu libertates legibus non sit subnixa, tamen, si sua
sponte agnoverit, implendi eam necessitatem habeat.
E31/1/18. CJ 5.9.1 = CJ 6.56.4 (same) Si qua mulier nequaquam luctus
(omit l. 6.56.4) religionem priori viro, ex quo
filios seu filias (filium seu filios M) non habet (add ex..habet
6.56.4), nuptiarum festinatione praestiterit, ex iure
quidem notissimo sit infamis, nisi huiusmodi maculam imperiale beneficium ei
remittat (add nisi ..remittat 6.56.4). 1. Praeterea
secundo viro ultra tertiam partem bonorum in dotem ne (nec CNb)
det neque ei testamento plus quam tertiam partem relinquat. 2. Omnium praeterea
hereditatum legatorum fideicommissorum suprema voluntate relictorum, mortis
causa donationum sit expers. Haec namque ab heredibus vel coheredibus aut ab
intestato succedentibus vindicari iubemus, ne in his, quibus correctionem morum
induximus, fisci videamur habere rationem. 3. His etiam amittendis, quae prior
maritus ei suprema reliquerit voluntate, quamquam haec, quae mulieri a priore
viro relinquntur et per immaturum matrimonium vacuata esse coeperunt, primo a
decem personis edicto praetoris enumeratis, id est ascendentibus et
descendentibus et ex latere usque ad secundum gradum, scilicet gradibus
servatis, deinde praesumi a fisco iubemus. 4. Eandem quoque mulierem infamem
redditam hereditates ab intestato, vel legitimas vel honorarias, non ultra
tertium sinimus vindicare. (omit Praeterea..vindicare
6.56.4). 5. Sin autem ei filii erunt seu filiae et
impetraverit indulgentiam, infamiae abolitionem permittimus et ceterarum
poenarum antiquationem, si facultatum omnium, quae fuerint tempore nuptiarum,
medietatem filio filiaeve, filiis seu filiabus donaverit quod habebat ex viro
priore susceptos, pure scilicet et omni donationis sollemnitate completa nec
retento quidem usu fructu. 6. Quem quidem semissem si duobus filiis seu
filiabus pluribusve donaverit et sorte fatali unus vel una, seu alius vel alia
ex isdem intestatus vel intestata obierit, semper ad superstites fratres vel
sorores volumus pertinere. 7. Sin autem universae vel universi intestati
(intestato CR) diem obierint, durae fortunae ad matrem solacia ex
integro revertantur, ita scilicet, ut hunc semissem, quem filiis seu filiabus
donaverat, intestato diem filiis seu filiabus obeuntibus rursus ipsa separatim
ab ultimi filii vel filiae hereditate praesumat (omit Sin.. praesumat
5.9.1).
E32/1/18. CTh 4.19.1 (same) Qui post iudicii finem exceptis duobus mensibus,
quibus per leges solutionem nonnumquam (numquam H) est concessa dilatio,
moram afferent (ferent Ga) solutioni (dilationi S), a die patrati
(parati NE impetrati HGGv) iudicii, quo obnoxii redditi sunt, in
duplicium centesimarum conveniantur (convenientur N) usuras, extrinsecus
scilicet medietatem debiti, de quo litigatum est, sicut prius constitutum est,
inferentes, usque in id tempus, quo debitum solutione (debitam solutionem
BG) diluerint. Quod a nobis exemplo aequabili (aequali
BGEK) ex iuris prisci est formulis introductum, ut, quia malae fidei
possessores in fructus duplos conveniuntur, aeque malae fidei debitores simile
damnum periculi persequatur (persequantur BGE). 1. Sed tamen creditor
ternis interiectis mensibus post sententiam contestari moram debebit (debet
Gv) adhibitae tarditatis, (add adicientes BG) ut ei
centesimarum duplicium fructus possit acquiri. Cavendum quippe ex diverso est
etiam contra illam malitiam creditorum, ne iudicatis ad solutionem cunctantibus
incipiant spe (spei Momm.app.) dupli fenoris imminere; quamquam
iudicatum, si hanc poenam a se removere festinet, contractam pecuniam vel apud
iudices obsignatam locare vel iudicio conveniat (conveniet OQa) offerre,
ut periculum duplicium usurarum incurrere ex ea die, qua obnoxius esse
coeperit, (add non NE) desistat (desinat
Momm.app.). 2. Distinguendum vero hoc quoque arbitrati sumus, ut,
si contractus debiti ex stipulatione descendit et casu usurae per annorum
curricula summam capitis impleverint, scilicet ut quantitatis sortis quantitati
fenoris adaequatur, post sententiam usurae duplices non utriusque debiti
currant (incurrant Q), sed capitis quidem duplae, usurarum vero
simplae.
E33/1/18. CTh 9.27.2 (same) Ii, qui in re publica versati sinisterius sunt,
perpetuo sibi omnes dignitates vel legitimas vel honorarias sciant esse
praeclusas. Quocirca iubemus, ut illustris magnificentia tua nullum omnino, qui
superiore tempore male usae administrationis crimen excepit, ad provincias
patiatur accedere, sed de his ad nos referat.
E34/1/18. CTh 9.42.8 (same) Deportato si erunt liberi nepotesve sui seu
emancipati, nepotes quoque ex filia, semissem tantum bonorum fiscus usurpet,
semissis ipsi (i. Cuiac. ipsis V) ac liberis hac distributione
servetur, ut sextantem ipse ad fortunam ab extrema inopia vindicandam suae
habeat potestatis, trientem liberi nepotesve, scilicet indifferenter sive ii ex
filio sive filia erunt. Quod si idem et emancipatos et suae potestatis filios
nepotesve habuerit, beneficium tantum ad eos, qui in potestate sunt,
transferuntur, si emancipati ea, quae consecuti erant emancipationis tempore,
damnose existimant conferanda. Sin autem confusionem bonorum et donationis
elegerint, omnia ea, quae fiscus concedit, aequae (aeque V) divisionis
partibus sortiantur. Quae regula etiam in dote filiae vel neptis ex filio
conferenda custodienda erit. Et si filius quidem erit aut filii, ex filio autem
alio filiisve aut filia nepotes, triens hic in stirpes, non in capita
dividatur. 1. Quod si deportatus sine liberis vel nepotibus patrem habebit ac
matrem vel etiam utrumque, non semissis a fisco, sed bessis patrimonii
vindicetur, triens residuus in duos sextantes redactus inter parentes ac
deportatum aequaliter dividatur, ita ut unciam mater, si ius liberorum
habuerit, usurpet; sin fecunditatis privilegium non habebit, patri unciam iam
habenti mater semunciam ex uncia sua cedat. Idem servabitur, si deportato ex
duobus parentibus unus supererit, ut sextantem sine aliqua malignitatis
interpretatione praesumat tunc quidem mater, etiamsi ius non habuerit
liberorum, quam superstes vir, ut sanximus, semper (expect supra fere
Momm.app.) excludet. 2. Quod si deportato nec liberi fuerint nec
parentes, dextantem fiscus accipiat, sextans ei ad vitae afflictae adminicula
reservetur. Exceptis his, qui crimine fuerint maiestatis afflicti; nam in eo
casu solum sextantem iubemus filiis ac nepotibus reservari, his regulis, quibus
supra est constitutum, dextantes fisco usurpante: ipsum vero in tam atroci
facinore convictum non solum deportatione, sed egestate puniri conveniet.
E35/1/18. CTh 9.42.9 (same) Si aliquis supplicio fuerit afflictus, filiis
quidem omnium facultatum deferatur prima successio. Nepotes vero ex filia
gradus secundus admittat, si tamen nullus suorum fuerit inventus, qui eos
antecedat, hereditate in stirpes, non in capita dividenda. Quod aeque
observabitur, si erit filius ac nepotes, qui ab intestato successuri defuncto
vel ex duodecim tabulis vel per rescissionem capitis (add
deminutionis Momm.app.) praetorio vocabuntur edicto, emancipatis
et filia necessitate collationis astrictis. Progredietur (progreditur T)
tamen beneficium etiam ad tertii gradus liberos, si modo ex virili stirpe
descendunt, ita dumtaxat, ut sub hoc casu ipsi semissem, semissem fiscus
usurpet, ea distributione partium, quam ius civile disponit. 1. Quod si
supplicio huius modi afflictus comprehensorum graduum liberos non habebit, tum
capite secundo pater ac mater in trientem dumtaxat vocetur (vocentur
Momm.app.), besse ad aerarium publicum transferendo, atque ita,
si matri ius fuerit liberorum, partes inter utrumque parentem sextantibus
impleantur, sin deerit, quadrantem pater, unciam mater accipiat. Quod si
interfectus patrem tantum reliquerit, nihilo setius vindicatione trientis
utatur, item si matrem, dummodo ea ius habeat liberorum. Sin autem sola
supererit mater, Papiae tamen legis privilegiis destituta neque trino partu
fecunditati publicae gratiosa, sextante contenta sit fisco dextantem usurpante.
2. Tertii capitis haec erit regula, ut secundi quoque gradus parentes, avum
scilicet atque aviam paris beneficii foveat sanctio. Paternus tamen hoc casu,
non etiam (etiam T et V) maternus, avus et avia quaerentur, ut
quadrantem ex defuncti accipiant (accipiant Momm.) bonis ea divisionis
lege, quae circa patrem et matrem diversis est casibus explicata. 3. Iungimus
tamen capite tertio avo aviaeque fratrem perempti ac sororem, ita ut in capita
dividi quadrantem isdem cui existentibus sanciamus. Ac si qui perempto cum
fratre ac sorore manserit consanguinitatis agnatio, sit duodecim tabulis locus
ac ius civile praevaleat, ut avus atque avia, cognatorum gradu invitati, vinci
se a legitimis acquiescant. Quo quidem casu tres unciae inter sororem ac
fratrem aequaliter dividentur. Uterinus autem frater ac soror eodem gradu, quo
avus et avia, vocabuntur. Sin omnes hae deerint punito necessitudines, fisco
omnia vindicentur.
E36/1/19. CTh 3.11.1 (Neoterio pr.pr. Or. d. 17 June 380 Thessalonica) Si quis
ordinaria vel qualibet praeditus potestate circa nuptias invitis ipsis vel
parentibus contrahendas, sive pupillae (puellae NBEL) sive apud patres
virgines sive viduae erunt sive iuris sui viduae, denique cuiuscumque sortis,
occasione potestatis utatur et minacem favorem suum invitis is (his
libri), quorum utilitas agatur, exhibere aut exhibuisse detegitur, hunc
et multae librarum auri decem obnoxium (add esse O) statuimus et,
cum honore abierit (a. OEa Iust. habuerit NBEbL),
peractam dignitatem usurpare prohibemus: tali scilicet poena, ut, si circa
honorem eum, quo male usus est, vindicandum statuti nostri sanctioni parere
noluerit (voluerit NP), semper eam provinciam, in qua sibi hoc
usurpaverit, habitare per iuge biennium non sinatur. 1. Quia tamen contra
latentem malitiam praeterea (add enim PMS) quasdam domos vel
quosdam parentes (parietes O) intellegimus muniendos, iubemus, ut,
quicumque his et quaecumque erit latentibus per iudicem promissis minisve
temptata, ad id matrimonium, cui aspernatur praestare consensum, confestim
contestatione proposita cum sua suorumque domo ad iurisdictionem eius
desinat (eiusdem sinat E) pertinere: curaturis hoc uniuscuiusque
civitatis vindicibus (iudicibus NO) et eiusdem iudicis apparitoribus. Et
quidem (e.q. L Iust. equidem others) si haec pravitas
ordinarii iudicis erit, universa eius domus ratio atque omnia vel civilia vel
criminalia negotia, quamdiu idem in administratione fuerit, vicario competant;
sin autem vicarius vel similis potestatis vim in huiusmodi (eiusmodi N)
contrahendo matrimonio molietur, vicissim ordinarius iudex intercessor
exsistat; sin (sin NBEO Iust. si C2PNLS) erunt uterque
suspecti, ad illustrem praefecturam specialiter talium domorum, quamdiu idem
administraverit, tutela pertineat.
E37/1/20. CJ 8.36.3 (Tatiano com.sacr.larg./pr.pr. d. 17 June 380 Thessalonica)
Quicumque rem litigiosam vel ambiguum chirographum, quodlibet denique mobile
vel immobile fisco nostro vel potentiori seu aliis personis in testamento sive
codicillo legaverit (legaverat Pa) fideive commiserit aut per
hereditatem reliquerit, nullam fiscus noster vel alia persona licentiam habeat
iurgiorum, nec iudicium subeat, sed aestimatio eius litis ineatur praestanda
his, quibus actiones vel res litigiosae relictae sunt. 1. Eandem litem ipsi
heredes peragant, suarum actionum periculo ea quae litigiosa relicta fuerant
vindicantes. 2. Quod et de chirographis placet, ut heredes relictorum fisco vel
aliis personis praesentem pecuniam numerent et iudicio eos, quos obnoxios
existimant, persequantur.
E38/1/21. CTh 6.7.2 (Restuto pr.urb. d. 24/25 June/25/26 May 380 Thessalonica)
Quisquis magisterium equitum peditumque susceperit et gesserit ante
captam a quoquam praefecturam, is, cum privatus erit honoremve
deposuerit, expraefectis qui post (post R omit T
Iust.) provecti fuerint praeferatur. Sit igitur sedes prior ante
provectis, locus conspectior (c. R Iust. prospectior T),
decernendi loquendique facultas antiquior, cui est splendor adepti magistratus
vetustior.
E39/1/21. CTh 6.9.2 (same) ET CETERA. Qui exquaesturae honore aut
efficaci (officiorum Momm.app.) magisterio aut comitivo
utriusque aerarii nostri attonito splendore viguerunt (viguerint
T), adclamatione excipiantur solita, nec praetereantur ut
incogniti atque, ut non aequandi illis, qui gesserint
praefecturas, sed (sed delete Momm.app.) eo observentur
cultu omni coetu omnique conventu. Neque enim impar (impar
T par R) est ratio meriti, etiam si intervenit dilatio ulla. 1.
Quoniam cohaerent is dignitatibus, quae isdem iure debentur, intersit aliquid
inter tempora magistratuum vitamque privatam; actus depositi dignitas pares eos
viros praestet atque honore consimiles. Quid enim in his quattuor dignitatibus
non ex congrua diversitate putemus esse commune? Quod cum ita sit, hos viros
haberi volumus, non ut qui meruerint tantum, sed (q.m.t.s. R quicumque
fuerint tantum ut T) quasi qui gesserint praefecturas, cum non
privilegiis temporis praeferantur, sed honoris aequalitate laetentur.
E40/1/22. CTh 7.22.10 (ad Felicem com. Orient. d. 8 July 380 Thessalonica) Non
solum in diversis officiis militantes, sed etiam vacantes rebus propriis
veteranorum ac militum filios armatae militiae volumus sociari. Nulla igitur
sit excusationis occasio.
E41/1/23. CTh 14.17.8 (Restuto pr.urb. d. 14 July 380 Thessalonica) Si quis ex
schola defecerit mortemve obierit, non ab alio corpore vacantes flagitentur
annonae, sed ipsis scholis cessurae dividendaeque perdurent.
E42/1/24. CTh 12.12.7 (Eutropio pr.pr. <Illyr.> d. 27 July 380 Const?)
Cum desideria sua singulae civitates cupiunt explicare, non viritim legatos
mittant ad nostri numinis comitatum, sed tractatu habitoque conventu (habito
conventuque Momm.app?) tres a provincia, qui petitiones advehant,
deligantur (d. Hänel delegantur V); multae competentis
denuntiatione praestrictis his, ... (qui contra fecerint ab his
Momm.app?) qui provincias moderantur.
E43/1/25. CTh 15.1.21 (Eutropio pr.pr. <Illyr.> d. 17 Aug? 380
Hadrianopolis) Singuli quique iudicum primo omnium in tuendis veteribus
aedificiis publicis impendant propriae sollicitudinis curam, tum aggrediantur
nova. Atque studio cautae celeritatis, quidquid a superiore reppererint
inchoatum, quasi a se coeptum noverint explicandum.
E44/1/26. CTh 10.10.13 (edictum ad provinciales d. 31 Aug 380 Thessalonica)
Delatores ab ipsis, quo bona a nobis delata vel carptim suscipiunt fundos
(a.n.s.d.v.c.f. Momm.app?) vel vacantia rura tam rustica quam
urbana, cum rescriptum allegatur, primum apud virum clarissimum
comitem inducantur, deinde ad provinciam provinciasve ducantur, ut
praesentibus ibidem probationibus quae detulerant indicarent. Illud etiam odio
eorum ducti decernendum esse censemus, ut, etsi vera in delationem negotia
detulissent, post victoriam tertiae delationis delator capite plecteretur.
E45/1/27. CTh 1.6.10 (Neoterio pr.pr. <Orient.> d. Sept 380 Ulpiani ad
Iulianam acc. 2 id. A. Crago) Sacrum iudicium praefecti urbis aeternae paucis
(add ius Momm.app.) dabat reddebatque regionibus: et ideo
huic Bithyniam atque Paphlagoniam nec non Phrygiam salutarem credidimus
deputandas, ut appellationes suas ad illud mittant examen illudque expectent
iudicium in sacrae cognitionis eventu.
E46/1/28. CTh 7.22.11 (<Neoterio pr.pr. Orient.> d./pp. 8 Sept 380
Sirmium) Have, Neoteri, carissime nobis. Si filii primipilarium reperti
fuerint, qui ingressi legitimos annos nullis stipendiis fulciuntur, sed anno
proximo, quo ad curiam fuerint lacessiti, semet militiae manciparint, ad curiam
teneantur, ita ut ne officii quidem, cum transacto anno esse coeperint
curiales, praepostera audiatur circa eius personam ac sera petitio. 1. Quod si
in eadem domo duo filii erunt et latum adeo felixque patrimonium, quod possit
duplicium necessitatum suscipere functiones, unum oportebit militiae, unum
curiae vindicari. Quod servandum pari norma erit, si tres aut quattuor liberi
vel etiam plures numero familiam eiusdem stirpis ornaverint, ut etiam ex
numerosis fratribus unus ad curiam devocetur.
E47/1/28. CJ 12.47.2 (same) Filios primipilariorum paternam sequi condicionem
oportet.
E48/1/29. CTh 10.10.14 (Pancratio com.rer.priv. d. 20 Sept 380 Thessalonica)
Nemo possit ad indultum a nobis beneficium pertinere, nisi qui ante
instructionem ab officio, quod tuis meritis paret, adnuentibus nobis fuerint
consecutus.
E49/1/30. CTh 10.10.15 (Eutropio pr.pr. <Illyr.> d. 16/17 Nov 380
Thessalonica) Quisquis in crimine maiestatis deprehensus fuerit et punitus
bonaque eius, sicut plectendi consuetudo criminis habet, fiscus invaserit,
nullus easdem (easdem VHNGEC eadem PMLS) sub spe munificentiae
principalis audeat proprio iure poscere (postulare O). Qui contra legem
id ausus fuerit sperare quod non licet, reus violatae legis habeatur. Sed
quoniam plerumque ita in nonnullis (nullis E) inverecunda
petentum inhiatione constringimur, ut etiam non concedenda tribuamus, ne
(nec OEM Iust.) rescripto quidem nostro adversus
(adversus HGE Iust.) formam latae legis loco aliquid
relinquatur. Si quid autem ex bonis talibus nostro iudicio, nullo tamen
desiderante atque poscente, concedi cuiquam voluerimus, huiusmodi tantum valeat
liberalitas.
Tenure of eastern quaestor no.1 ends
Theodosius I entered Constantinopole on 24 November 380
E50. CTh 9.2.3 (Eutropio pr.pr. <Illyr.> d. 30/29 Dec/28 May 380 Const.)
Nullus in carcerem, priusquam convincatur, omnino vinciatur. Ex longinquo si
quis est acciendus, non prius insimulanti accommodetur assensus quam sollemni
lege se vinxerit et in poenam reciproci stilo trepidante recaverit. Eique qui
deducendus erit ad disponendas res suas componendosque maestos penates spatium
coram loci iudice aut etiam magistratibus dierum XXX tribuatur, nulla remanente
apud eum qui ad exhibendum missus est copia nundinandi. Qui posteaquam ad
iudicem venerit, adhibita advocatione ius debebit explorare quaesitum ac tamdiu
pari cum accusatore fortuna retineri, donec reppererit cognitio celebrata
discrimen.
E51. CTh 9.3.6 (same?) De his quos tenet carcer id aperta definitione sancimus,
ut aut convictum velox poena subducat aut liberandum custodia diuturna non
maceret. Temperari autem ab innoxiis austera praeceptione sancimus et praedandi
omnem segetem de neglegentia iudicum provinciarum ministris ferialibus
amputamus. Nam nisi intra tricensimum diem semper commentariensis ingesserit
numerum personarum, varietatem delictorum, clausorum ordinem aetatemque
vinctorum, officium viginti auri libras aerario nostro iubemus inferre, iudicem
desidem ac resupina cervice tantum titulum gerentem extorrem impetrata fortuna
decem auri libris multandum esse censemus.
381 EUCHERIO ET SYAGRIO VV CC CONSS.
Tenure of eastern quaestor no.2 begins
E52/2/1. CTh 16.5.6 (Eutropio pr.pr. <Illyr.> d. 10 Jan/June 381 Const.)
Nullus haereticis mysteriorum locus, nulla ad exercendam animi obstinatioris
dementiam pateat occasio. Sciant omnes etiam si quid speciali quolibet
rescripto per fraudem elicito ab huiusmodi hominum genere impetratum est, non
valere. 1. Arceantur cunctorum haereticorum ab illicitis congregationibus
turbae. Unius et summi dei nomen ubique celebretur; Nicaenae fidei dudum a
maioribus traditae et divinae religionis testimonio atque assertione firmatae
observantia semper mansura teneatur (teneantur libri); Fotinianae labis
contaminatio, Arriani sacrilegii venenum, Eunomianae perfidiae crimen et
nefanda monstruosis nominibus auctorum prodigia sectarum ab ipso etiam
aboleantur auditu. 2. Is autem Nicaenae assertor fidei, catholicae religionis
verus cultor accipiendus est, qui omnipotentem deum et Christum filium dei uno
nomine confitetur, deum de deo, lumen ex (de Cuiac.) lumine: qui
spiritum sanctum, quem (qui id quod E Cuiac.
Quesnell.Colb. Iust.) ex summo rerum parente speramus et
accipimus, negando non violat: apud quem intemeratae fidei sensu viget
incorruptae trinitatis indivisa substantia, quae Graeci assertione verbi ousia
(omousia Quesn.) recte credentibus dicitur. Haec profecto nobis magis
probata, haec veneranda sunt. 3. Qui vero isdem non inserviunt, desinant
affectatis dolis alienum verae religionis nomen assumere et suis apertis
criminibus denotentur. Ab omnium submoti ecclesiarum limine penitus arceantur,
cum omnes haereticos illicitas agere intra oppida congregationes vetemus ac, si
quod eruptio (ereptio E Cuiac.) factiosa temptaverit, ab
ipsis etiam urbium moenibus exterminato furore propelli iubeamus (i. E
Cuiac. videbimus Colb.), ut cunctis orthodoxis episcopis, qui
Nicaenam fidem tenent, catholicae ecclesiae toto orbe reddantur.
E53/2/2. CTh 7.18.5 (Neoterio pr.pr. <Orient.> d. 16 Jan 381) Si quis
forte desertorem agro tectoque susceperit atque se diu passus fuerit
delitiscere, actor quidem vel procurator loci, qui hoc sciens prudensque
commiserit, capitali supplicio subiugetur, dominus vero, si huius rei conscius
fuerit, praedii, in quo latuerit desertor, amissione puniatur.
E54/2/3. CTh 6.29.6 (ad Florum mag.off. d. 3 Feb 381 Const.) Felicis natalis
nostri die iidem ut principis (itidem ut principes Goth.) primi quoque
scholarum mittantur ad provincias curiosi anniversarium munus acturi, ita caute
atque ita sollerter, ut sub binorum tantum copia veredorum, ultra usurpatione
cessante, ne capita contrahantur, remotas quoque peragrent (p. Goth.
peragent R) stationes et callida machinamenta commeantium ac simulatae
observationis ingenia et fraudes depellant.
E55/2/4. CTh 6.35.11 (Eutropio pr.pr. <Illyr.> d. 3 Feb 381 Const.) Ab
omnibus ex aula nostra decedentes viri iniunctis habeantur immunes;
numerariorum fastu vel rapaces quaestus tamquam experientes et
idonei non patiantur (n.p. Iust. potiantur R) nec post emeritam
missionem (missionem Cuiac. Momm. iu*sionem Vesme)
ad ministeria senes debiles seu vacantes oblitterata laboris exacti
consideratione revocentur.
E56/2/5. CTh 16.2.26 (ad Tuscianum com. Orient. d. 31 March 381 Const.)
Universos, quos constiterit custodes ecclesiarum esse vel sanctorum locorum ac
religiosis obsequiis deservire, nullius adtemptationis molestiam sustinere
decernimus. Quis enim eo capite censos (capitis censu YD capite censo
Momm.app?) patiatur esse devinctos, quos necessario intellegit
supra memorato obsequio mancipatos?
E57. Inscription: Hänel 1134 (Eleutherio d. 30 Apr 381) Imppp. Auggg.
Eleutherio suo salutem ... praecipuo cunctorum plane est tenenda consensu ...
ino fas ducimus vel cultibus ut ulla depereat praeroga ... illudere atque
insultare reliquiis praedium pro ... eo sacris certum est ministeriis atque
misteriis ... ium saepta consurgent verum etiam pauperum ... hoc iugiter divina
communiter atque humana ... eodem constituta possessio experiatur emptores ...
amque perpetuam praeter venerabiles cultus ulla ... us muniendis fides atque
reverentia perennis ... aiestate perpetua certum est esse venerabilem ... e
custodiam.
E58/2/6. CTh 16.7.1 (ad Eutropium pr.pr. <Illyr.> d. 2 May 381 Const.)
His (eis Y), qui ex Christianis pagani facti sunt, eripiatur facultas
iusque testandi et omne defuncti, si quod est (add quidem
Cuiac.), testamentum submota conditione (conditione Momm.
condicione libri) rescindatur.
E59/2/7. CTh 16.5.7 (Eutropio pr.pr. <Illyr.> d. 8 May 381 Const.) Si
quis (cui Cuiac.) Manichaeus Manichaeave ex die latae dudum legis
ac primitus a nostris parentibus in quamlibet personam condito testamento vel
cuiuslibet titulo liberalitatis atque specie donationis transmisit proprias
facultates, vel quisquam ex his aditae per quamlibet successionis formam
collatione ditatus est, quoniam isdem sub perpetua inustae (iustae
Cuiac.) infamiae nota testandi ac vivendi iure Romano omnem protinus
eripimus facultatem neque eos aut reliquendae aut capiendae alicuius
hereditatis habere sinimus potestatem, totum fisci nostri viribus imminentis
indagatione (indagationi Momm.app.) societur. Sive id marito sive
propinquo aut cuilibet bene merito sive etiam filiis, quos tamen vitae eiusdem
(e. Goth. eius E) et criminis facinora sociata coniungent, sive
etiam per interpositam quamlibet personam profuturum eidem, qui e tali hominum
genere et grege repperitur, illicita liberalitate provenerit, caduci titulo
vindicetur. 1. Nec in posterum tantum huius emissae per nostram mansuetudinem
legis forma praevaleat, sed in praeteritum etiam, quidquid talium personarum
aut proprietas relinquit aut successio habuit, usurpatio fiscalis commodi
persequatur. Nam licet ordo caelestium statutorum secuturis post (postea
Momm.app.) observantiam sacratae constitutionis indicat neque
actis obesse consueverit, tamen, quoniam quid consuetudo obstinationis et
pertinax (q.c.o.e.p. Momm. e.q.c.o.p. E Cuiac.)
natura mereatur, in hac tantum, quam specialiter vigere volumus, sanctione
iustae sensu instigationis (indignationis Momm.?) agnoscimus et eos, qui
etiam post legem primitus datam nequaquam ab illicitis et profanis
coitionibus refrenari divina saltem monitione potuerunt (potuerint
Cuiac.), tamquam in ipsius depictae (dictae Goth.) legis
iniuriam veluti sacrilegii reos tenemus, severitatem praesentium statutorum non
tam ad constituendae, sed ad ulciscendae legis sanximus exemplum, ita ut nec
defensio temporis prosit. 2. His tantum filiis paternorum vel maternorum
bonorum successio deferatur, qui licet ex Manichaeis orti sensu tamen et
affectu propriae salutis admoniti ab eiusdem vitae professionisque collegiis
pura semet dediti religione (purae s.d. religioni Momm.app.)
demoverint, tali immunes a crimine. 3. Illud etiam huic adicimus sanctioni, ne
in conventiculis oppidorum, ne in urbibus claris consueta feralium mysteriorum
sepulcra constituant; a conspectu celebri civitate penitus coherceantur. Nec se
sub simulatione fallaci (fallaciae Cuiac.) eorum scilicet nominum,
quibus plerique, ut cognovimus, probatae fidei et propositi castioris dici ac
signari volent, maligna fraude defendant; cum praesertim nonnulli ex his
Encratitas, Apotactitas, Hydroparastatas, vel Saccoforos nominari se velint et
varietate nominum diversorum velut religiosae professionis officia mentiantur.
Eos enim omnes convenit (conveniat E) non professione defendi nominum,
sed notabiles atque execrandos haberi scelere sectarum.
E60/2/8. CTh 3.8.1 (Eutropio pr.pr. <Illyr.> d. 30/29 May/June/Dec 381
Const.) Si qua ex feminis perdito marito intra anni spatium alteri festinarit
(festinaverit BES) innubere (i. NE nubere BOC iam nubere
PMLS) - parvum (parum NE) enim temporis post decem menses
servandum adicimus (adiecimus L), tametsi id ipsum exiguum putemus -
probrosis inusta notis honestioris nobilisque personae et decore et iure
privetur atque omnia, quae de prioris mariti bonis vel iure sponsaliorum vel
iudicio defuncti coniugis consecuta fuerat, amittat et sciat nec de nostro
beneficio vel adnotatione sperandum sibi esse subsidium.
E61/2/9. CTh 2.9.2 (Eutropio pr.pr. <Illyr.> d. 3 Jun 381) Ubi pactum
conscriptum est atque Aquilianae stipulationis vinculis firmitas iuris innexa,
aut gestis secundum legem accommodandus est consensus aut poena
una cum his, quae data (q.d.c.h. T) probabuntur, ante cognitionem
inferenda est.
E62/2/10. CTh 13.11.1 (Eutropio pr.pr. <Illyr.> d. 4 June 381 Const.) Si
quis sacrilega vitem falce succiderit aut feracium ramorum fetus hebetaverit,
quo declinet fidem censum et mentiatur callide (callidae V) paupertatis
ingenium, mox detectus capitale subibit exitium et bona eius in fisci iura
migrabunt. Illo videlicet vitante calumniam, qui forte detegitur laborasse pro
copia ac reparandis agrorum fetibus, non sterilitatem aut inopiam procurasse.
E63. CTh 11.39.8 (pars actorum habitorum in consistorio apud imperatores
Gratianum, Valentinianum et Theodosium 29/28 June 381 Const.) In consistorio
imp. Theodosius A dixit: Episcopus nec honore nec legibus ad
testimonium flagitatur. Idem dixit: Episcopum ad testimonium dicendum admitti
non decet, nam et persona dehonoratur et dignitas sacerdotis excepta
confunditur.
E64/2/11. CTh 4.13.8 (Palladio com.sacr.larg. d. 6 July 381 Const. acc. 21
July) A legatis gentium devotarum ex his tantum speciebus, quas de locis
propriis, unde conveniunt, huc deportant, octavari vectigal
accipiant; quas vero ex Romano solo, quae sunt tamen lege
concessae, ad propria deferunt, has habeant a praestatione
immunes ac liberas.
E65/2/11. CTh 4.13.9 = CJ 4.61.9 (same) Ad virum clarissimum
Aegypti comitem litteras dedimus committentes, ut sciant
(omit Ad.. sciant CJ 4.61.9) usurpatione
(usurpationem CJ 4.61.9) totius licentiae
submovemus (submo..CTh 4.13.9) circa vectigal
alabarchiae per Aegyptum atque Augustamnicam constitutum, nihilque super
transductione animalium, quae sine (sane R) praebitione solita minime
permittenda est, temeritate per licentiam vindicari concedimus (circa ...
concedimus missing CTh 4.13.9).
E66/2/12. CTh 16.5.8 (ad Clicherium com. Orient. d. 19/29 July 381 Const.)
Nullum Eunomianorum atque Arrianorum vel ex dogmate Aeti in civitate
(civitatibus Cuiac.) vel agris fabricandarum ecclesiarum copiam habere
praecipimus. Quod si temere ab aliquo id praesumptum sit, domus eadem, ubi haec
constructa fuerint, quae construi prohibentur, fundus etiam vel privata
possessio protinus fisci nostri viribus vindicetur atque omnia loca fiscalia
statim fiant, quae sacrilegi huius dogmatis vel sedem receperint vel
ministros.
E67/2/13. CTh 10.24.2 (Palladio com.sacr.larg. d. 21 July 381 Heraclea) Sciant
omnes neque dandi neque accipiendi mutuo ex largitionibus sacris auri patere
cuiquam facultatem. Quod si quis aurum ex nostro aerario privatis commodis
profuturum occulte aut cautionis aut sponsionis fide ut debitor redditurus
acceperit, ablatis bonis omnibus perpetuae deportationis subdetur exilio. Is
etiam, qui ex memoratis thesauris sub specie publici creditoris aurum cuiquam
commodarit ac dederit, capitali sententia subiugetur.
E68/2/14. CTh 12.1.85 (Eutropio pr.pr. <Illyr.> d. 21 July 381 Heraclea)
Omnes iudices provinciarumque rectores a consuetudine temerariae usurpationis
abstineant sciantque neminem omnino principalium aut decurionum sub qualibet
culpae aut erroris offensa plumbatarum cruciatibus esse subdendum. Quod si quis
forte iudicum in hanc pertinaciam illiciti furoris eruperit, quod audeat
principalem ac decurionem et suae, si sic dici oportet, curiae senatorem
plumbatarum ictibus subdere, XX librarum auri illatione multatus et perpetua
infamia inustus ne (Iust.OI nec Iust.K ut
nec V) speciali quidem rescripto notam eluere (e.
Iust.K eruere Iust.OI) mereatur; et officium
quinquaginta librarum auri multam fisco nostro cogetur inferre, quoniam, ut
pertinaciae iudicis resistat, liberam eidem contradicendi permittimus
facultatem.
E69/2/14. CTh 12.1.86 (same) Qui labores (l. Seeck laborem
Tilius) curialis officii declinantes per illicitae ambitionis compendia
provecti non merito probantur esse, sed pretio, nulla debent ratione defendi,
sed functionibus debitis redhiberi. Super eorum autem filiis revocandis nullius
dubietatis exstet ambiguum.
E70/2/15. CTh 9.17.6 (Pancratio pr.urb. d. 30/29 July 381 Heraclea) Omnia quae
supra terram urnis clausa vel sarcofagis corpora detinentur, extra urbem delata
ponantur, ut et humanitatis instar exhibeant et relinquant incolarum domicilio
sanctitatem. Quisquis autem huius praecepti neglegens fuerit atque aliquid tale
ab huius interminatione praecepti ausus fuerit moliri, tertia in futurum
patrimonii parte multatur. Officium quoque, quod tibi paret, quinquaginta
librarum auri affectum despoliatione maerebit (m. Goth. maerebitur
V). Ac ne alicuius fallax et arguta sollertia ab huius se praecepti
intentione subducat atque apostolorum vel martyrum sedem humandis corporibus
aestimet esse concessam, ab his quoque, ita ut a reliquo civitatis, noverint se
atque intellegant esse submotos.
E71/2/16. CTh 12.1.87 (ad Florum pr.pr. d. 30 July 381 Heraclea) Universos, qui
se tam causarum actionibus quam etiam sacramentis militaribus cessantes
(c. delete Momm.?) ac stipendiis manciparunt (add cessantes
Momm.?), ad obsequium sublimitas tua iubeat redire curiale. Eos vero,
quos emptae defensionem praeferre compererit dignitatis, cunctas, quas
crediderant subtrahendas, complere praecipiat functiones.
E72/2/17. CTh 16.1.3 (ad Auxonium procons. Asiae d. 30/29 July 381 Heraclea)
Episcopis tradi omnes ecclesias mox iubemus, qui unius maiestatis atque
virtutis patrem et filium et spiritum sanctum confitentur eiusdem gloriae,
claritatis unius, nihil dissonum profana divisione facientes, sed trinitatis
ordinem personarum assertione et divinitatis unitate (unitatem VE), quos
constabit communioni (communioni O Momm. communione
others) Nectari episcopi Constantinopolitanae ecclesiae nec non
Timothei intra Aegyptum Alexandriae urbis episcopi esse sociatos: quos etiam in
Orientis partibus Pelagio episcopo Laodicensi e Diodoro episcopo Tarsensi: in
Asia nec non (nec non delete Momm.app.) proconsulari atque
Asiana dioecesi Amphilochio episcopo Iconiensi et Optimo episcopo Antiocheno:
in Pontica dioecesi Halladio episcopo Caesariensi et Otreio Meliteno et
Gregorio episcopo Nysseno, Terennio episcopo Scythiae, Marmario
episcopo Marcianopolitano communicare constiterit. Hos ad optinendas
catholicas ecclesias ex communione et consortio probabilium sacerdotum
oportebit admitti: omnes autem, qui ab eorum, quos commemoratio specialis
expressit, fidei communione (fide communionis V) dissentiunt, ut
manifestos haereticos ab ecclesiis expelli neque his penitus posthac
obtinendarum ecclesiarum pontificium facultatemque permitti, ut verae ac
Nicaenae fidei sacerdotia casta permaneant nec post evidentem (evidentis
YDO) praecepti nostri formam malignae locus detur astutiae.
E73/2/18. CJ 5.20.1 (Cynegio vicar./pr.pr. d. 2 Sept/Oct 381) Sive ex iure sive
ex consuetudine lex proficiscitur (proficiscatur RMb), ut vir uxori
fideiussorem servandae dotis exhibeat, eam iubemus aboleri.
E74/2/19. CTh 7.13.10 (Eutropio pr.pr. <Illyr.> d. 5 Sept 381
Hadrianopolis) Qui spurca amputatione digiti usum declinat (rem publicam
fraudat usum declinaturus Momm.?) armorum non evadat illa quae vitat,
sed insignitus macula ferat impositum militiae laborem qui declinaverit
dignitatem. Ipsis quin etiam provincialibus, qui ex horum ausis iuniorum saepe
patiuntur penuriam praebendorum, haec optio immobilis decernatur, ut tempore
dilectus agitandi, ubi (add in Goth.) commune coeperint
conveniri, duos mutilos iuniores pro uno integro eminentiae tuae
dispositionibus offerant.
E75/2/20. CJ 5.34.12 (Eutropio pr.pr. <Illyr.> d. 28 Sept 381 Const.)
Curator adulescenti ordinatus post inchoatam litem non potest sub praetextu
specialis curatoris a se nominati aut litem contestatam deserere aut ab
administratione se subtrahere.
E76/2/21. CTh 10.24.3 (Palladio mag.off. pp. 30 Nov 381 Berytus) Aurum, quod a
provincialibus sine cunctatione persolvitur, nundinatione consumitur.
Poenis itaque se ultimis, quicumque harum machinatores praedarum detegi
prodique potuerint, se noverint subiugandos, nisi dimenso itineris spatio
susceptum a provinciali officio aurum traditum sacris largitionibus nuntiarint.
1. Insuper si decem ultra diebus aurum, quod percurso itinere potuerit inferri,
detentum vel a prosecutoribus vel a palatinis fuerit deprehensum, binarum ex
toto centesimarum illationi se sentiant obligatos.
E77/2/22. CTh 6.10.3 (Floro pr.pr. d. 13 Dec 381 Const.) Notariorum primicerium
in numero proconsulum habemus, tamquam comitis ei semper fasces cum curulibus
(curialibus R) dederimus. Praetorianos non longe ab
hoc abducimus, ut qui ad tribunatum nominis huius accesserint, Orientis
sive Aegypti comitivae videantur infulas consecuti. Tribunos
residui nominis nemo dubitet vicariis exaequandos et
praeferendos his, quos adepti honoris (a. honores/honoris tempore
Momm.app.) praecesserint; reliquos vero, quos domesticum
inter notarios et familiares nobis nomen insinuat, parem gradum
cum consularibus obtinere sancimus.
E78/2/22. CTh 6.22.6 (same) ET CETERA. Officiis publicis atque
militiae muneribus expertes, quos habent secretae quietis
umbracula, quibus honorum omnium species suffragio est magis
parta quam merito (m. RTb meritorum omnium Ta), inter se potius
volumus de tempore agitare discrimen quam cum his ulla usurpatione coniungere,
quos non adumbratis honoribus, sed in actu positis immortalitati (positi
sint mortalitate R) coniunximus.
E79/2/23. CTh 16.10.7 (Floro pr.pr. d. 21/20 Dec 381 Const.) Si qui (quis
E) vetitis sacrificiis diurnis nocturnisque velut vesanus ac sacrilegus
incertorum consultorem se immerserit fanumque sibi aut templum ad huiuscemodi
sceleris executionem (a.h.s.e. Momm. ab h.s. excusationem VE)
assumendum crediderit vel putaverit adeundum, proscriptione se noverit
subiugandum, cum nos iusta institutione moneamus castis deum precibus
excolendum, non diris carminibus profanandum.
E80/2/24. Sirm 7 (ad Eutropium pr.pr. <Illyr.> 381/380) Placida beneficia
lenitatis dei omnipotentis arbitrio commoti pro felicitate saeculi publicamus,
ut illos, quos imminentis (eminentis YDO) supplicii terror exagitat,
insperatae miserationis indultio securitati perpetuae restitutos ad communis
vitae gaudia depulsa culparum acerbitate perducat, ut novae reparationis luce
perfusi melioris vitae teneant novitatem. Ideo denique pro festivitate
paschali, quam communi et praecelsa professione veneramur, noxas remittimus, ut
ii, quos mansuetudinis nostrae indulgentia liberarit, melioris instituti
(institutionis Ya) praecepta sectantes nihil periculosum audeant
perpetrare, (quare sublimitas tua Momm.app?) Eutropi parens
carissime atque amantissime, exceptis his, quos quinque immanitas criminum
minime patitur relaxari (relaxare Z), ceteros carceris custodia
liberatos statui pristino restituat, ut communi traditi (c.t. Momm.
communiter aditi libri) libertati concessae securitatis gratia
perfruantur.
382 ANTONIO ET SYAGRIO VV CC CONSS
E81/2/25. CTh 14.10.1 (ad Pancratium pr.urb. d. 12 Jan 382 Const.) Sine
exceptione temporis matutini, dumtaxat intra moenia constitutus, nullus
senatorum habitum sibi vindicet militarem, sed chlamydis terrore deposito
quieta coloborum ac paenularum induat vestimenta. Cum autem vel conventus
ordinis candidati coeperit agitari vel negotium eius sub publica iudicis
sessione cognosci, togatum eundem interesse mandamus. 1. Officiales quoque, per
quos statuta complentur ac necessaria peraguntur, uti quidem paenulis iubemus,
verum interiorem vestem ad modum cingulis observare (cingulis obserare
Goth. cinguli subserere Momm.app.), ita tamen, ut
discoloribus quoque palliis pectora contegentes condicionis suae necessitatem
ex huiuscemodi agnitione testentur. 2. Servos sane omnium, quorum tamen dominos
sollicitudine constat militiae non teneri, aut byrris uti permittimus aut
cucullis. Si quis de senatoribus statuta neglexerit, proprii auctoritate
honoris exutus ingrediendi senatum iam non habeat potestatem; officiales vero,
sed et servi, qui pudoris non possunt dispendium sustinere, exilii poenam
subire iubeantur: officio censuali viginti librarum auri non immerito
dispendiis subiugando, si culpam usurpationis huiusce aut dissimulatione
suppresserit aut accepta pretii mercede subtraxerit.
E82/2/26. CTh 1.2.8 (Floro pr.pr. d. 22/23 Feb 382 Const.) Universa rescripta,
quae in debitorum causis super praestandis dilationibus impetrata sunt,
rescindantur, cum sit acerbius perurgendus, qui mansuetudinis nostrae pudore
fatigato non quid (quod BGL) utilitatibus publicis, sed quis suis
fraudibus conveniret, aspexit.
E83/2/27. CTh 5.14.31 (Floro pr.pr. d. 22 Feb 382/9 kal. 389 Const.) Saltuenses
fundi iurisque patrimonii in Orientis regionibus siti turbata exactione
dispositionis annuae maximo dicuntur dispendio fatigari et immanissima
opprimi mole (m. Peyron more T) reliquorum, eo, quod ad
ordinarios sollicitatio transducta latiorem depraedandi praebuit
facultatem. Illustris itaque auctoritas tua memoratos fundos
ad rationalem curam praecipiat revocari.
E84/2/28. CTh 6.27.4 (Palladio mag.off. d. 21 March 382 Const.) In schola
(scholam Goth.) agentum in rebus nemo facile sub nostra quoque
adnotatione speciali prorumpat, nisi sub maiore scholae parte,
quisque advenerit, probandus assistat, qualis moribus sit, unde
domo, quam officiorum originem ac sortem fateatur. 1. Novi quinquennio vacent a
primi quoque honoris auspiciis; ante missionibus crebris futuris (add se
Momm.app?) parent prodanturque nominibus (hominibus
Momm.app?); dehinc per singulos gradus iusta et firma
praecedentium dimissione succedant. Sane sic militantibus probeque in actu rei
publicae diversitas singulorum graduum, quos meruerint, non negamus accessum,
ita ut ipsis quoque sit praecedentium ordo venerabilis ac sub maiore parte
scholae etiam de huius gradu bonorum adtestatio et consensus accedat.
E85/2/29. CTh 8.1.12 (omnibus rectoribus provinciarum d. 30 March 382 Const.)
In provinciis singulis duo tabularii collocentur, quo ad unum fiscalis arcae
ratiocinium, ad alterum largitionales pertinere tituli iubeantur, scituri,
quod, si ex alienis quicquam actibus ad alteram partem illicita fuerit
usurpatione translatum, is, qui iudicis culpam dissimulatione texerit,
gravissimo sit supplicio subiugandus.
E86/2/30. CTh 10.21.2 (Floro pr.pr. d. 30 March 382 Const.) Nemo auratas habeat
in tunicis aut in lineis paragaudas. Non enim levi animadversione plectetur,
quisquis vetito se et indebito non abdicarit indutu.
E87/2/31. CTh 16.5.9 (Floro pr.pr. d. 31 March 382 Const.) Quisquis
Manichaeorum vitae solitariae falsitate coetum bonorum fugit ac secretas turbas
(turbas Momm. urbes Eb Cuiac) elegit pessimorum, ita
(tali Momm.?) ut profanator atque corruptor catholicae, quam cuncti
suspicimus, disciplinae legi subiugetur, ut intestabilis vivat, nihil vivus
impendat illicitis, nihil moriens relinquat indignis, omnia sua non moribus,
sed natura restituat aut proximis, si deerit legitima successio, melius reganda
dimittat, (add aut Cuiac.) fisci dominio deficiente agnatione
sine fraude molitionis intellegat obligata. 1. Haec de solitariis. Ceterum quos
Encratitas prodigiali appellatione cognominant, cum Saccoforis sive
Hydroparastatis refutatos iudicio, proditos crimine, vel in mediocri vestigio
facinoris huius inventos summo supplicio et inexpiabili poena iubemus affligi,
manente ea condicione de bonis, quam omni huic officinae imposuimus, a latae
dudum legis exordio. Sublimitas tua det inquisitores, aperiat forum, indices
denuntiatoresque sine invidia delationis accipiat. Nemo praescriptione communi
exordium accusationis huius infringat. Nemo tales occultos cogat latentesque
conventus: agris vetitum sit, prohibitum moenibus, sede publica privataque
damnatum. 2. Ac summa exploratione rimetur, ut, quicumque in unum paschae die
(die Momm. diem E Cuiac.) non obsequenti religioni
convenerint, tales indubitanter, quales hac lege damnavimus, habeantur.
E88/2/32. CTh 2.12.3 (Pancratio pr.urb. d. 4 Apr/31 March 382 Const.) In
principio quaestionis persona debet inquiri (i.d. Cons.) et utrum ad
agendum negotium mandato utatur accepto. Quibus rite et (recte GE)
sollemniter constitutis potest esse sententia, praeteritis autem his nec dici
controversiae solent nec potest esse iudicium. ET CETERA.
E89/2/32. CJ 8.4.6 (same) Meminerint cuncti, sive vulgato rescripto
mansuetudinis nostrae sive sententia cuiuslibet iudicis utantur in causis,
conveniendos dominos locorum esse, aut, si forte defuerint, actores eorum ad
insinuendas sententias procuratoresque (add esse PLRMb)
quaerendos, ne inde iniuriarum nascatur occasio, unde iura nascuntur. quod si
praecepta nostra implere neglexerint, omni negotio de quo iurgare coeperant,
privabuntur. 1. Sin autem habito plerumque colludio curatores vel tutores
minorum his rem debitam ea occasione pervadant (praebeant PLt), ut
pupillis vel adultis iurgandi copia et fructus adimatur, his eatenus
subvenimus, ut eosdem non atterat damno culpa temeritatis alienae, sed ilico
quidem possessio ei a quo (eis a quibus PL) est ablata reddatur,
curatores autem vel tutores aeterna deportatione punitos bonorum quoque
publicatio persequatur.
E90/2/33. CTh 12.9.2 (Lampadio d. 11 Apr 382 Const.) Ave Lampadi
carissime nobis. Nullus penitus ex eo, quod refertur in conditis
vel in arca continentur, ad quemlibet titulum usurpet, nisi forte praesumendi
facultatem sublimium potestatum iussione perceperit.
E91/2/34. CTh 12.6.17 (Hypatio praef. August. d. 29 Apr 382/383 Const acc.
383?) Have Hypati carissime nobis. Unus posthac in una dioecesi
auri vel argenti susceptor ne sit, nec diu penes ipsos susceptores maneat facta
collatio, sed statim quodcumque a provincialibus fuerit exsolutum, sacris
thesauris inferatur.
E92/2/35. CTh 8.5.38 (Floro pr.pr. d. 24 Apr 382 Const.) Profiscente vicario
triginta asini, veredi decem tantummodo moveantur, quinquaginta librarum auri
dispendio eius officio, si haec fuerint contempta, non immerito subiugando.
Illud etiam similiter observatur, ne quis faciendae evectionis sibi vindicet
facultatem.
E93/2/36. CTh 8.5.37 (ad Palladium praef. August. d. 14 May 382 Const.) Eum,
qui sagum hippocomorum notabili populatione (spoliatione
Momm.app?) voluerit usurpare vel scindere, cuiuslibet fuerit
dignitatis, sine aliqua exceptione iubeas detineri (destinari T), ut,
cum de eius nomine relatio fuerit destinata, quid super eius contumacia
statuendum sit, opportunius aestimemus.
E94/2/37. CTh 7.13.11 (d. 15 May 382 Tyrus, pp. Berytus) Quisquis mancipium
iuris alieni in tirocinium militiae duxerit offerendum, convictus ac proditus
auri libram aerario nostro cogatur inferre.
E95/2/38. CTh 9.37.3 (Floro pr.pr. d. 18 May 382 Const.) Fallaciter
incusantibus, maxime post exhibitionem accusati, nullius iuris color velut
derivata excusatione proficiat; non publica abolitio, non privata talibus
prospiciat subveniatque personis, non specialis indulgentia, ne beneficium
quidem eos generale subducat. Sciant cuncti, praemeditentur, ante praecaveant,
eam se rem deferre debere in publicam notionem, quae munita sit testibus,
instructa documentis, signis ad probationem luce clarioribus expedita.
E96/2/39. CTh 10.10.16 (Nebridio com.rer.priv. d. 20 May 382 Const.) Nemo eas
sine summo sacrilegio possessiones existimet postulandas, quae cum magno censu
tectorum ambitu palatiis sint magis aptae quam praediis, adeoque hoc nomen
refugiendum sibi esse cognoscat, ut sacrilegii vereatur invidiam, etiamsi
laqueos deceptae ignorationis inciderit, cum semper in petendo debeat esse
sollicitus, quicumque est in impetrandi occasione curiosus. Laudanda igitur
experientia tua officio gravem poenam tali legi constituat, si umquam
instructione deceperit et petendi nefaria collusione consenserit, illi etiam ut
deprehenso beneficii adimat potestatem.
E97/2/40. CTh 4.20.2 (Floro pr.pr. d. 30 May/1 June 382 Const.) Professio
uniuscuiusque immutari contra statuta legum nostrarum pro calumniantium
inconstantia et varietate non poterit.
E98/2/41. CTh 9.27.3 (Matroniano duci et praes. Sardiniae/ Isauriae d. 12 June
382 Const.) Ut unius poena metus possit esse multorum, Natalem quondam ducem
sub custodia protectorum ad provinciam quam nudaverat ire praecipimus, ut non
solum quod eius non dicam domesticus, sed manipularius et minister accepit,
verum etiam quod ipse a provincialibus nostris rapuit ac sustulit, in
quadruplum invitus exsolvat.
E99/2/42. CTh 15.2.4 (Pancratio pr.urb. d. viii kal.id. before 22 June 382/389
Const.) Si quis de cetero vetiti furoris audacia florentissimae urbis commoda
voluerit mutilare aquam ad suum fundum ex aquaeductu publico derivando, sciat
eundem fundum fiscalis tituli proscriptione signatum privatis rebus nostris
aggregandum.
E100/2/43. CTh 15.2.3 (Clearcho pr.urb. d. 22 June 382? Const.) Summas quidem
domus, si lavacris lautioribus praesententur (praestent
Momm.app?), binas non amplius aquae uncias aut, si hoc amplius
exegerit ratio dignitatis, supra ternas neutiquam possidere, mediocres vero et
inferioris meriti domus singulis et semis contentas esse decernimus, si tamen
huiuscemodi balneas easdem habere clauerit. Ceteros vero, qui mansionem spatio
angustiore sustentant (m.s.a.s. Momm. m.s.a. sustentantur V
mansionum s.a. sustentantur Goth.), ad mediae unciae usum tantum gaudere
praecipimus neque obreptione cuiquam patere, ita ut quod tibi paret officium
sex librarum auri multa feriatur, nisi prodiderit usurpantes, et is qui
fefellit careat impetrato.
E101/2/44. CTh 8.5.39 (Floro pr.pr. d. 16/15 July 382 Const.) Quisquis seu
civili seu militari deposita dignitate aget otium, non prius usquam (u.
R quam T) fiducia evectionum prodeat, quam editis causis nostra
maiestate consulta utendi itidem cursus publici acceperit potestatem. Reliquos
vero, etiamsi expresserint tali tenore copiam latius evagandi, a fructu
furtivae impetrationis arcemus.
E102/2/45. CTh 8.5.40 (Floro pr.pr d. 23/16 July 382 Const.) Iudicibus
faciendae evectionis copiam denegamus cum in nostro numini et vestris tantum
sit potestatibus reservandum. His enim tantum ambulandi facultatem iudices ex
suo arbitrio praebituri sunt, quos in transmissione (transmissionem
Momm.app.) largitionalium titulorum prosecutores viderint
constitutos, scituri, si definitionem nostram excesserint, se quidem XXV auri
libris, officium vero quinquaginta esse multandos. 1. Sane ut etiam agendi
itineris possit esse moderatio, seni veredi, singulae etiam raedae per dies
singulos dimittantur.
E103/2/46. CTh 12.1.91 (Dario consular. d. 6 Aug 382 Const.) Si qui curiales
curia derelicta neque debitas patriae reddiderint functiones nec, cum ipsi
discederent, idoneos subrogarunt, ita eos constringi oportet, ut et agenda
persolvant et in locum suum idoneos pro publica utilitate constituant.
E104/2/47. CTh 4.17.2 (ad Clearchum pr.pr. d. 23 Aug 382 Const.) Iudex in
proferenda sententia quae iurgantibus prosit, ad plenum recenseat (recensere
Ott. Mont.), quidquid negotii fuerit illatum, quod senserit
scribat et relegat, ne per errorem iudicis iterum a primordio novae litis
sortiantur (sentiantur ELK) eventus.
E105/2/48. CTh 9.27.4 (Floro pr.pr. d. 23 Aug 382) Sciant iudices super
admissis propriis aut a se aut ab heredibus suis poenam esse repetendam.
E106/2/49. CTh 10.19.10 (Floro pr.pr. d. 29 Aug 382 Const.) Cuncti, qui per
privatorum loca saxorum venam laboriosis effossionibus persequuntur, decimas
fisco, decimas etiam domino repraesentent, cetero (cetera Reinesius)
modo suis desideriis vindicando.
E107/2/50. CTh 8.15.7 (Floro pr.pr. d. 14 Sept 382 Const.) Numerarii nihil
emant, nihil contrahant. ET CETERA.
E108/2/50. CTh 8.1.13 (same). ET CETERA. Numerarii nonnisi exacto
trienii tempore divinam nostri numinis purpuram venerentur, capitali supplicio
subiugandi, si in fraudem constituti vel statuta tempora subterfugere voluerint
vel ambitu usurpare maioris militiae dignitatem.
E109/2/51. CTh 8.5.41 (Filagrio com. Orient. pp./d. 20 Sept 382 Berytus)
Capitalis periculi acerbitate proposita evectionum contractus asinorumque
merces et ementis et distrahentis poena prohibemus.
E110/2/52. CTh 12.1.92 (Floro pr.pr. d. 23 Oct 382 Const.) Si quis
procurationem facultatum suarum curiali crediderit esse mandandam, totius
dignitatis exceptione depulsa patrimonium eius quod crediderat curiali
proscriptio fiscalis invadat. Ille vero, qui immemor libertatis et generis
infamissimam suscipiens vilitatem existimationem suam servili obsecundatione
damnaverit, deportationis incommodo subiugetur (subiungentur V).
E111/2/53. CTh 10.10.17 (Panhellenio consular. Lydiae d. 26/25 Oct 382 Const.)
Servum domini delatorem iubemus in exemplum omnium proditorum (delatorum
PMLS) severissimae sententiae subiugari, etiam si (add sibi
Gb) obiecta probaverit.
E112/2/54. CTh 12.1.93 (Clearcho pr.pr. d. 25 Nov 382) Cuncti, qui ex
decurionibus senatorum se splendori et collegio miscuerunt, eorumque omnis
suboles, vel quae prius edita est vel quae postmodum docetur esse suscepta,
remittatur ad curiam.
E113/2/55. CTh 16.10.8 (Palladio duci Osdroenae d. 30 Nov 382 Const.) Aedem
olim frequentiae dedicatam coetui et iam populo quoque communem, in qua
simulacra feruntur posita artis pretio quam divinitate metienda iugiter patere
publici consilii auctoritate decernimus neque huic rei obreptivum officere
sinimus (sinemus Eb) oraculum. Ut conventu urbis et frequenti
coetu videatur (adeatur Labbaeus), experientia tua omni votorum
celebritate servata auctoritate nostri ita patere templum permittat oraculi
(oraculi Goth. oraculis VE), ne illic prohibitorum usus
sacrificiorum huius occasione aditus permissus esse credatur.
E114/2/56. CTh 4.17.3 (Clearcho pr.urb./pr.pr. d. 17/18 Dec/May 382 Const.)
Parere sublimitatem tuam nostris legibus convenit, ut in omnibus negotiis ex
periculo promatur deliberationis plena sententia.
E115/2/57. CTh 3.8.2 (Floro pr.pr. d. 17/16/22/27 Dec/May/July/Feb 382 Const.)
Feminae, quae susceptis ex priore matrimonio filiis ad secundas transierint
nuptias, quidquid ex facultatibus priorum maritorum sponsaliorum iure, quidquid
etiam nuptiarum sollemnitate perceperint, quidquid aut mortis causa
donationibus factis aut testamenti iure directo aut fideicommissi vel legati
titulove cuiuslibet munificae liberalitatis praemio ex bonis maritorum fuerint
assecutae, id totum ita ut perceperint (perceperunt S) integrum ad
filios, quos ex praecedente coniugio habuerint (habuerunt S),
transmittant vel ad quamlibet ex filiis, dummodo ex his tantum, quos tali
successione dignissimos iudicamus, in quem contemplatione meritorum
liberalitatis suae iudicium mater crediderit dirigendum. Nec (ne L)
quidquam eaedem feminae ex isdem (hisdem most) facultatibus abalienandi
in quamlibet extraneam personam vel successionem ex alterius matrimonii
coniunctione susceptam (suscepta NBEL) praesumant atque habeant
potestatem: possidendi tantum in diem vitae, non etiam abalienandi (alienandi
L) facultate concessa. Nam si quid ex isdem (hisdem most) rebus
per fraudem scaevioris animi in alium quamlibet fuerit a possidente translatum,
maternarum redintegrabitur compensationibus facultatum, quo illibata ad hos
quos statuimus (instituimus PL) heredes bona et incorrupta
perveniant. 1. Illud etiam addimus legi, ut, si aliquis ex isdem filiis, quos
ex priore matrimonio susceptos esse constabit (constat BO), forte
decesserit (discesserit B), quo sorores vel sororem, non (vel B)
etiam fratrem relinquens senatus consulti beneficio matri simul ac sororibus
successionis locum fecisse videatur, seu etiam filia, quae nullo exsistente
fratre et superstitibus matre ac sororibus tantum, adeundae hereditatis locum
matri pro dimidia portione servabit (servavit NBECL), quod successionis
beneficio mater videbitur consecuta, in diem vitae pro sibi debita portione
sola tantum possessione delata, omne his qui supererunt ex priore suscepti
(susceptis C Iust.) matrimonio filiis relinquat nec super
istiusmodi facultatibus testandi in quamlibet aliam extraneam personam vel
quidquam abalienandi (alienandi L) habeat potestatem. 2. Quod si nullam
ex priore matrimonio habuerit successionem vel natus native decesserint, omne,
quod quoquomodo perceperit, pleni proprietate (proprietatem PM)
iuris obtineat, atque ex his nanciscendi dominii et testandi, circa quem
voluerit, liberam habeat potestatem. 3. Simili (similiter O edd.)
etiam admoneri maritos volumus et pietatis et legis exemplo; quos, etsi vinculo
non astringimus (astringemus L) velut impositae severius sanctionis,
religionis tamen iure cohibemus (prohibemus C1), ut sciant id a se
promptius (protinus Ev) sperari contemplatione iustitiae, quod
necessitate propositae (profuturae B) observationis matribus
imperatur: ne, si ita necessitas suaserit (persuaserit N), et circa
eorum personam subsidio sanctionis exigi ab his oporteat, quod optari interim
sperarique (explerique B) condeceat.
E116/2/58. CTh 8.5.42 (Constantiano vicar. dioec. Ponticae d. 30 Dec 382
Const.) Reparationis collatione ab officialium persona submota idoneos mancipes
constitutos quinquennii tempus implere praecipimus.
Tenure of eastern quaestor no.2 ends
383 MEROBAUDE II ET SATURNINO VV CC CONSS
Tenure of eastern quaestor no.3 begins
E117/3/1. CTh 10.3.4 (Nebridio com.rer.priv. d. 18 Jan 383 Const.) Ut quisque
conductor fuerit inventus possessor fundi, qui ex publico vel templorum iure
descendit, huic cum augmento oblato ager iungatur inutilior. Quod si contra id
reluctandum existimaverit, alius possessor sub eadem praestatione quaeratur,
vel si voluntarius quis conductor non invenietur, tunc ad possessores antiquos,
id est decuriones vel quoslibet alios, loca iuris praedicti adiunctis
inutilibus revertantur sine adiectione tertia (tertiae Goth. certa
Momm.app.), idoneis fideiussoribus praebitis.
E118/3/1. CJ 11.66.4 (same?) Universi fundi templorum ad rationalem rei
privatae sollicitidinem curamque pertineant atque ab his anniversariis
solutionibus postulatis peculiari, ut semper fuit, studio defendantur.
E119/3/1. CJ 11.71.2 (same?) Fundi rei publicae ab his, qui nec titulo
conductionis eos detinent quique meliores cultu patrocinante reddiderunt
(reddiderint KOIa), ne (nec K) nostrarum quidem sanctionum, si
forte quispiam per subreptionem meruerit, nutibus auferantur, iuxta legem
veterem semel tantum licentia faciendae adiectionis (a. I adlectionis
Kr.) indulta.
Arcadius was proclaimed Augustus on 19 January 383
IMPPP GRATIANUS VALENTINIANUS THEODOSIUS ET ARCADIUS AUGGG
E120/3/2. CTh 12.1.94 (Constantiniano vicar. dioeces. Ponticae d. 31 Jan 383
Const.) Universos, quos per furtivam militiam et fraudes varias dignitatum
obsequia civitatum gravitas tua compererit refugisse ac per ambitum honoris
indebiti necessarium patriae ministerium denegasse, ad collegium ordinum et
consortium functionum amota revocare dilatione contendat neque eos sub
excusatione alicuius officii vel honoris permittat evagari. Qui tunc demum
libero potuerunt honore gaudere, si universis muneribus nominationibusque
completis absolutam possidere coeperint dignitatem.
E121/3/3. CTh 8.11.4 (Floro pr.pr. d. 2 Feb 383 Const.) Quidquid nostrorum
umquam nuntiari coeperit prosperorum, bella si desinent, si oriuntur victoriae,
fastis si honor datus fuerit regalium trabearum, compositae pacis si erit
efferenda tranquillitas, sacros vultus inhiantibus si forte populis inferemus,
haec sine pretio nuntiari excipique sancimus. Gerulum iubemus esse castissimum:
indices nummarios esse prohibemus: iudices statuimus esse sollicitos, ne turpi
colludio quaeratur ex miseris pretium gaudiorum. Quod si id sacrilega fuerit
dissimulatione violatum et accipientem pudoris fortunarumque manebit excidium
et cogentem par poena multabit et officium triginta librarum auri vexatione
quatiatur.
E122/3/4. CTh 6.35.12 (ad Cynegium com.sacr.larg. d. 5 March 383 Const.)
Quoscumque palatinae militiae officiis deputatos per decem annorum spatia
quisquam ad ordinem sibi debitum repetere cessaverit, postea super petitione
personae agere nihil poterit.
E123/3/5. CTh 12.1.96 (Floro pr.pr. d. 5 March 383 Const.) Concessum
(add est Hänel) curialibus provinciae Mysiae, ut, si quos e
plebe idoneos habent, ad decurionatus munia devocant, ne personae famulantium
facultate locupletes onera, pro quibus patrimonia requiruntur, obscuritate
nominis vilioris evadant. 1. In quorum desiderio etiam istud adiectum est, ut
originales, qui ad diversa provinciarum officia confugerunt, ex divi Iuliani
tempore ad curiales functiones sublata omni ambiguitate retrahantur.
E124/3/6. CTh 12.1.90 (Proculo com. Orient. d. 8 March 383/382 Const.)
Universos, qui (quos Momm.app.) ex consulatu divi pii Constanti X
et Iuliani III, hoc enim tempus (add est quod
Tilius) divorum parentium nostrorum Valentiniani et Valentis decreta
signarunt, ex genere curiali ad senatorum dignitatem aspirasse constiterit, vel
restituendis omnibus functionibus quas debebunt curabis addicere vel, si
cunctis functionibus obsecuti sunt, in substituendis quam maxime idoneis
obnoxios facere non desistas.
E125/3/7. CTh 12.1.97 (Cynegio com.sacr.larg. d. 8 March 383 Const.) Scias
excepta dioecesi Aegyptiaca ubique servandum esse, ne usquam penitus in
susceptionem vel minimi vectigalis decurio conductor accedat, sed eorum
professionibus et personis omnis haec diversarum locationum summa credatur, qui
ad exhibendam publicis rationibus fidem periculo et fortunae coguntur et
vitae.
E126. CJ 11.71.1 (ad Florum pr.pr. between Jan 381 and 6 Apr 383) Divi patris
nostri aperta praeceptio est fundos ex re privata nostra ita tradi
perpetuariis, ut periculo collocantium (locantium Momm.app.)
officiorumque tradantur. 1. Neque enim quicquam potest ex devotionis
plenitudine vacillare (vacillari Ka), si apparitione iudiciaria et fundi
idoneis attributi sunt et sit fiscalis indemnitas idonea fideiussione munita
(idem f.i.i.f. est munita OIX). 2. Quorum si alterum vel utrumque
neglectum est, quae ex hoc titulo pensitatio canonica desiderat, ex officiorum
facultatibus serventur (eruentur Cuiac.).
E127/3/8. CTh 9.42.10 (Postumiano pr.pr. d. 6/5 Apr/25/26 March 383 Const.) Ad
beneficium legis Valentinianae pertineant postumi quoque puniti patris, ut bona
faciant non caduca. Et ne quis partum qui (cum PMLS) fuerit vel
suppositum (expositum PMLS) arguat vel non suppositum (expositum
PMLS) mentiatur, si (nisi E) forte eo tempore, quo maritum
severitas rapiet (rapit HPMLS rapuit G) ad poenam, excepto tamen
maiestatis reatu, sicut ante praeceptum est, gravidam se uxor adverterit,
mittat ad iudicem, conveniat magistratibus, maneat deposita de conceptione
testatio, petatur futurae partitudinis testimonia adhibitisque custodibus
fecunditas pudica servetur (reservetur HG). Quippe illam fidem solam
generis fisco nostro (non Pith.) volumus esse potiorem, de cuius minime
nativitate dubitatur.
E128/3/8. CTh 12.1.98 (same) In muneribus peragendis, si qua soluta ante non
fuerint, vel in substituendis idoneis, ne quid patriae perisse videatur, vel in
filiis retinendis priorum praecepta principum (praecepta principum Momm.
praeceptorum V) sublimitas tua custodiat. Eos quoque, qui advocationis
obtentu curalia onera declinant, agere (onera V) universa compellat,
quae etsi necessitas non exigit, tamen patria non remittit. Ipsos quin etiam
filios magistrorum, qui ex curiali stirpe descendunt, simili modo obnoxios esse
decernat.
Tenure of eastern quaestor no.3 ends
Tenure of eastern quaestor no.4 begins: Maternus
Cynegius
E129/4/1. CTh 11.7.12 (Constantiniano vicar. Ponticae d. 3 May 383) Potentiorum
possessorum domus officium provinciae rectoris exigere debet, decurio vero
personas curialium convenire, minores autem possessores defensor civitatis ad
solutionem fiscalium pensitationum spectata fidelitate compellere.
E130/4/2. CTh 11.36.27 (Hypatio praef. August. d. 8 May 383 Const.) Universi,
quos in publicis contractibus manifestissimos debitores cognitio inquisitioque
convicerit, statim ut sententia fuerit promulgata, obnoxii redhibitioni (r.
Momm.) teneantur nec illis aliquid ad excogitandos fraudes et versutias
exerendas morae ac temporis relaxetur.
E131/4/3. CTh 12.6.18 (Flaviano procons. Asiae d. 10 May 383 Const.) Quisquis
posthac, quem exactionis vel susceptionis provincia manet, non specialiter et
quid et in qua specie et ex quibus titulis et pro qua indictione videatur
accepisse rescripserit, quadrupli eius rei, quam debitor dedisse se dicit,
illatione multetur. Officium quoque, nisi ad fraudes, si forte deinceps
iteratae fuerint, detegendas ... (tales animum adverterit similiter plectatur
propter Momm.app?) tale commissum et inquisitioni subiaceat.
E132/4/4. CTh 16.7.2 (Postumiano pr.pr. d. 20 May 383 Const.) Christianis ac
fidelibus, qui ad paganos ritus cultusque migrarunt, omnem in quamcumque
personam testamenti condendi interdicimus potestatem, ut sint absque iure
Romano. His vero, qui Christiani et catechumeni tantum venerabili religione
neglecta ad aras et templa transierint, si filios vel fratres germanos
habebunt, hoc est aut (omit aut Cuiac.) suam aut
legitimam successionem, testandi arbitratu proprio in quaslibet alias personas
ius adimatur. Pari et circa eorum personas in capiendo custodienda forma, ut
praeter suas et legitimas, quae isdem (hisdem E) ex parentum vel
germanorum fratrum bonis pervenire potuerint, successiones, iudicio etiam, si
ita res ferent (ferant Cuiac.), conditae voluntatis nulla omnino in
capiendis hereditatibus testamenti iura sibi vindicent et indubitate ab omni
testamentorum debeant non solum condendorum, sed etiam sub adipiscendae
pontificio hereditatis usurpandorum potestate excludi.
E133/4/5. CTh 6.22.7 (Postumiano pr.pr. d. 29 May/Dec 383 Const.) In honoribus
hunc ordinem volumus custodiri ne singulorum quorumque codicillariae dignitates
his, qui insignia administrationis gesserint, praeferantur, scilicet ut,
quoniam sublimis apicem praefecturae ordo proconsularium sequitur dignitatum,
quisquis vicariae potestatis administratione perfunctus ex praefectis
impetraverit codicillos, intellegat sibi omnimodis non usurpandum, ut inter
eos, quo gestae gaudent amplitudine praefecturae, ordinem salutationis
officiumque praesumat (praesumant R), sed inter proconsulares viros, qui
tamen eiusdem potestatis securem (secures Momm.app?) meruerint
fascesque susceperint, in publicis officiis rite praebendum locum sibi patere
cognoscat (cognoscant Ra), his tamen anteferendum se, qui impetratis
forte proconsularibus codicillis absque administrationis privilegio imaginarias
tantum atque honorarias meruerint dignitates. Et id quidem circa illos
censemus esse servandum, qui vicarias gesserint potestates. 1. Ceterum
quisquis ex numero ordinariarum potestatum, seu consularis administrationis seu
nominis praesidialis, ex praefectis aut etiam ex proconsulibus honorarias
impetraverit codicillos, praestitutum in deferendis obsequiis ordinem post eos
sibi intellegat esse servandum, qui administrando vicarias
gesserint potestates; hac tamen, quantum ad ordinariarum potestatum
spectat meritum, discretione servata, aut his, qui praesidialis
administrationis gesserint dignitates, seu epistulas ex vicariis
sive ex proconsulibus seu, quod appeti intempestivius solet, ex
praefectis meruerint codicillos, cessante omni ambitionis studio, debeat
anteferri, qui perfunctae privilegio administrationibus
susceptas (s. T susceptae Cuiac.) in provinciis
consularitatis gesserit dignitates. 2. Memor quisque tamen honorum,
memor quisque meritorum ex his, quo qualibet administratione perfuncti
sunt, eum gradum honorariae aditionis petat, quem proximiore
confinio loco ordinis sui cognoscit esse contiguum. Quod si quis neglexerit
ordinem constitutum vel amplius in hisdem honorariis dignitatibus
usurpandum impetrandumque crediderit, quam proprii loci ratio et forma
permittit, sciat se non solum eo, quod contra legem impetraverit, esse
privandum, sed viginti quoque auri libris multandum.
E134/4/6. CTh 6.5.1 (ad Clearchum pr.urb. d. 29 May/Dec? 383 Const.) Nihil est
tam iniuriosum in conservandis et custodiendis gradibus
dignitatum quam usurpationis ambitio. Perit enim omnis
praerogativa meritorum, si absque respectu et contemplatione vel
qualitate etiam provectionis emeritae custodiendi honoris locus
praesumitur (p. THNBGOES praesumetur CPML) potius quam
tenetur, ut aut potioribus eripiatur id quod est debitum, aut prosit
inferioribus quod videtur indebitum.
E135/4/7. CTh 15.1.22 (<Proculo com. Orient.> d. 11 June 383 Const.)
Have, Procule carissime nobis. Praescriptio temporis iuri publico
non debet obsistere, sed ne rescripta quidem. Atque ideo diruenda sunt omnia,
quae per diversas urbes vel in foro vel in quocumque publico loco civitatis
extructa noscuntur.
E136/4/8. CTh 16.5.10 (Constantiniano vicar. dioec. Ponticae d. 20 June 383
Const.) Tascodrogitae a sedibus quidem suis minime propellantur, ad nullam
tamen ecclesiam haereticae superstitionis turba conveniat, aut, si forte
convenerit, a conventiculis suis sine aliqua (ulla Cuiac.) mora
propulsetur.
E137/4/9. CTh 8.4.14 (ad Proculum com. Orient. d. 6 July 383 Const.) Qui
relicto principatus officio quod gerebat ad senatoriae dignitatis nomen ambiit
(abiit Momm.app?), propriae redditus militiae plumbatis
cohercendus est.
E138/4/10. CTh 7.18.7 (Constantiano/Constantino vicar. dioec. Ponticae d. 12
July 383 Const.) Quisquis in fundo suo desertores vel latrones habere se
meminerit, nisi eos ex die constitutionis emissae in (intra Seeck) sex
menses prodiderit aut comprehensos etiam severitati iudiciariae obtulerit,
sciat (add in Momm.app.) dissimulatione convictus fundum
ipsum, in quo praedicti postea potuerint inveniri, fisci nostri viribus esse
nectendum. 1. Quod si forte contigerit, ut inscio domino memorati latuisse
videantur, pari constituti temporis dimensione servata actores capite
damnentur. Quam condicionem et circa actores rerum nostrarum volumus
custodiri.
E139/4/11. CTh 7.2.1 (Postumiano pr.pr. II? d. 19 July 383 Const.)
Quotiescumque se aliquis militiae crediderit offerendum, statim de natalibus
ipsius ac de omni vitae condicione examen habeatur, ita ut domum genus non
dissimulet et parentes. Nec tamen huic ipsi rei nisi honestissimorum hominum
testimonio astipulante credatur: ita enim fiet, ut et curias nemo declinet et
ad militiam nullus aspiret, nisi quem penitus liberum aut genere aut vitae
condicione inquisitio tam cauta deprehenderit.
E140/4/11. CTh 12.1.102 (same) Quotiescumque se ex rescriptis nostris aliquid
impetrasse contendent ii, quos obnoxios curiae vel origo fecerit vel latum
inter partes iudicium designarit, nullam prorsus spem curias declinandi ex
colore sacrae iussionis accipiant.
E141/4/12. CJ 10.23.1 (Lolliano d. 21 July 383) Omnem summam auri vel argenti
reliquarumque specierum, quae sacris largitionibus ex more penduntur (petuntur
X), statim ut exactio fuerit celebrata, ad thesauros uniuscuiusque
provinciae vel ad proximos referri sub obsignatione (consignatione X)
tabularii (tabulariorum OX) ceterorumque, quos sollicitos esse debere
praecedentia iussa decreverant, et thesaurorum praepositis consignari
praecipimus, ut exinde ad sacrum comitatum integer omnium titulorum numerus
dirigatur.
E142/4/13. CTh 16.5.11 (Postumiano pr.pr. d. 25/24 July 383 Const.) Omnes
omnino, quoscumque diversarum haeresium error exagitat, id est Eunomiani,
Arriani, Macedoniani, Pneumatomachi, Manichaei, Encratitae, Apotactitae,
Saccofori, Hydroparastatae nullis circulis coeant, nullam colligant
multitudinem, nullum ad se populum trahant nec ad imaginem ecclesiarum parietes
(pariter E Cuiac.) privatos ostendant (extendent Seeck),
nihil vel publice vel privatim, quod catholicae sanctitati officere possit,
exerceant. Ac si qui extiterit, qui tam evidenter vetita (vetita Eb
Cuiac. vitata Ea) transcendat, permissa omnibus facultate
(add accusandi Momm.app?), quos rectae observantiae cultus
et pulchritudo delectat, communi omnium bonorum conspiratione pellatur.
E143/4/14. CTh 12.1.103 (ad Proculum com. Orient. d. 27 July 383 Salamaria)
Voluntate propria unusquisque syriarchiae munus suscipere debet, non
necessitate imposita.
Tenure of eastern quaestor no.4 interrupted.
Gratian was killed on 25 August 383.
IMPPP VALENTINIANUS THEODOSIUS ET ARCADIUS AUGGG
Tenure of eastern quaestor no.5 begins
E144/5/1. CTh 10.10.18 (Nebridio com.rer.priv. d. 30 Aug 383) Etsi color
petitionis aut ratione aliqua aut tempore possit admitti, secundum nostras
leges non debet audiri, priusquam delatorem competens poena constrinxerit.
E145/5/2. CTh 12.6.19 (ad Postumianum pr.pr. d. 3 Oct 383) In singulis
stationibus et mensurae et pondera publice (publicae V) collocentur, ut
fraudare cupientibus fraudandi adimant potestatem.
E146/5/3. CTh 6.30.5 (Nebridio com.rer.priv. d. 11 Oct 383 Const.) Quidam post
impletum ordinem militiae palatinae, quam gesserant, honoremque transactum ad
exceptorum scrinia transire nituntur. Hac igitur lege sancimus, ut nulli
prorsus dehinc ista audendi relinquatur occasio, sed unusquisque eius scrinii,
quod primum militando delegit, ordinem persequatur nec in alterius loco finem
militiae requirat, qui iam proprii ordinis transegerit principatum.
E147/5/4. CTh 12.1.104 (Postumiano pr.pr. d. 7 Nov 383 Const.) Curiales, qui
ecclesiis malunt servire quam curiis, si volunt esse quod simulant, contemnant
illa, quae subtrahunt. Nec enim eos aliter nisi contemptis patrimoniis
liberamus. Quippe animos divina observatione devinctos non decet patrimoniorum
desideriis occupari.
E148/5/5. CTh 13.1.13 (Postumiano pr.pr. d. 8/9/7 Nov 383/384) Have, Postumiane
carissime nobis. Singuli quique, si per eos vernacula
quaeque (quae S) vendantur, functione auraria (agraria Ev) non
teneantur: si vero emendi vendendive (vendendique GO) compendiis
ultro citroque (utroque NCXPMLS) quaesitis familiaris rei amplitudo
(add non Pith.) cumuletur, etsi militares sint, memoratae
praestationi nectantur (n. VHGvOEt mittantur GtXCPMLS tenenatur
Ev).
Tenure of eastern quaestor no.5 interrupted
Tenure of eastern quaestor no.4 resumes
E149/4/15. CTh 11.36.28 (Euchario/Eutrechio procons. Palaestinae d. 22 Nov 383
Const.) Propter neglectorum contumaciam praeceptorum obnoxios beneficio
provocationis excluso poenam inferre sine aliqua procrastinatione
praecipimus.
E150/4/16. CTh 16.5.12 (Postumiano pr.pr. d. 3 Dec 383 Const.) Vitiorum
institutio deo atque hominibus exosa, Eunomiana scilicet, Arriana, Macedoniana,
Apollinariana ceterarumque sectarum, quas verae religionis venerabili cultu
(ratione Maius) catholicae observantiae fides sincera condemnant,
neque publicis neque privatis aditionibus intra urbium atque agrorum ac
villarum loca aut colligendarum congregationum aut constituendarum
ecclesiarum copiam praesumat, nec celebritatem perfidiae suae vel sollemnitatem
dirae communionis exerceat, neque ullas creandorum sacerdotum usurpet atque
habeat ordinationes. Eaedem quoque domus, seu in urbibus seu in quibuscumque
locis paschae turbae (agris in quibus passim turbae Cuiac.) (add
tempore Momm.app?) professorum ac ministrorum talium colligentur,
fisci nostri dominio iurique subdantur, ita ut ii (hi Cuiac.), qui vel
doctrinam vel mysteria conventionum talium exercere consuerunt (consueverunt
E Cuiac.), perquisiti ab omnibus urbibus ac locis propositae
legis vigore constricti expellantur a coetibus et ad proprias, unde oriundi
sunt, terras redire iubeantur, ne quis eorum aut commeandi ad quaelibet alia
loca aut evagandi ad urbes habeat potestatem. Quod si neglegentius ea, quae
serenitas nostra constituit, impleantur, (add et E Cuiac.)
officia provincialium iudicum et principales urbium, in quibus coitio vetitae
congregationis reperta monstrabitur, sententiae (sequentiae E)
damnationique subdantur.
Tenure of eastern quaestor no.4 ends
Tenure of eastern quaestor no.5 resumes
E151/5/6. CTh 9.39.1 (Hellebico com. et mag.utr.mil. d. 30 Dec/29 June
383 Const.) Non est ratio, qua manifesti calumniatoris supplicium differatur
(deferatur HPML). Nec enim patimur frequenter iterari (iterare
GC), quae consistere prima actione non quiverint (n. quiverunt C
nequiverint O), atque alienam innocentiam securitatemque sine crimine
damnabili appetitione (petitione GPML) terreri.
Maximus (and presumably Victor) were probably recognized by Theodosius and
Valentinian not later than the beginning of 384
IMPPP VALENTINIANUS THEODOSIUS ARCADIUS MAXIMUS ET VICTOR AUGGG
384 RICHOMERE ET CLEARCHO VV CC CONSS
E152. CJ 11.63.3 (Postumiano pr.pr. before 18 Jan 384) Cognovimus a
nonnullis, qui patrimoniales fundos meruerunt (meruerint O), colonos
antiquissimos proturbari (perturbari KO) atque in eorum locum
(loco OIb) vel servos proprios vel alios colonos subrogari. Edicti
itaque huius auctoritate sancimus eos, qui deinceps huiusmodi aliquid
crediderint attemptandum, isdem possessionibus esse privandos.
E153/5/7. CTh 12.13.5 (Cynegio pr.pr. d. 18 Jan 384 Const.) Ad collationem auri
coronarii placuit neminem absque consuetudine esse cogendum.
E154/5/7. CTh 15.1.23 (same) Ad portus et aquaeductus instaurationem omnes
certatim facta collatione instare debent neque aliquis ab huiuscemodi consortio
dignitatis privilegiis excusari.
E155/5/8. CTh 16.5.13 (Cynegio pr.pr. d. 21 Jan 384 Const.) Eunomiani,
Macedoniani, Arriani nec non Apollinariani inter sacrae religionis officia pro
suis erroribus famosa sunt nomina. Omnes itaque, qui harum professionum vel
pontificium sibi (omit s. Cuiac.) vel ministerium vindicarunt,
qui se fugati nominis asserunt sacerdotes quique in criminosa religione
ministrorum sibi nomen imponunt, qui docere se dicunt, quod aut nescire
(scire Cuiac. l586) aut dediscere sit decorosum (d. E
dedecorosum W Cuiac.), omnibus huius urbis latebris indagine
curiosiore perspectis sine ulla gratiae interventione pellantur; in aliis locis
vivant ac penitus a bonorum congressibus separentur.
E156/5/9. CTh 11.2.4 (pp./d. 31 Jan 384 Berytus) Earum rerum, quae in
praebitionibus canonicis vel debitis ex more poscuntur, non sunt pretia
specierum, sed ipsae quae postulantur species inferendae, scilicet ut, quod
maximum est et unde omnis solet querella procedere, in annonario quoque titulo
species annonarias solvant neque sub taxationibus pretiorum dispendiosis
occasionibus acquiescant. Nam et accipientem et dantem illicitae transactionis
reatus involvet. ET CETERA.
E157/5/9. CTh 11.1.19 (same) POST ALIA: Id, quod in titulis debitis sub
praestatione confertur auraria, non aliter nisi scientibus defensoribus detur,
quo sub eorum conscientia, sicut et ante praeceptum est, solvuntur debita
securitatesque reddantur, custodita sanctione emissae primitus legis, quo
apocharum vel securitatum, quae restituentur, digesta signatio, cum a
susceptoribus dabitur, et formam indictionis teneat et manifestationem eius
quae fuerit exacta praestationis ostendat.
E158/5/9. CTh 11.15.2 (same) Cunctos formari (informari
Momm.app.) plenius conveniet, ut in speciebus etiam annonariis,
quae a provincialibus sub transactione comparationis pretio expeti solent,
sciant nullam sibi necessitatem indictionis imponi, sed huius ascriptionis
necessitatem sublatam, mox ab amplissima praefectura pretiis competentibus
destinandis. Ut nihil trahatur in debitis, quod aut speretur aut promittatur
quando (quandoque Goth.) solvendum, unusquisque provincialium nostrorum
arbitratu proprio et mente devota species petitas isdem pretiis, quae in foro
rerum venalium habebuntur, libens praestet ac distrahat, ita ut prius vendendas
det species, quam omne, quod in rationem (rationem Momm. ratione
V) distractionis venerit, aurum fuerit consecutus; potiorum tantum, id
est possessorum domibus delegatis, quibus tamen cohortatio imponitur,
non necessitas imperatur, ut consensum facilem praebeant super speciebus
annonariis distrahendis. Haec autem ascriptio inferiores vel plebeios non
tenebit, ut usibus publicis profuturas distrahant fruges.
E159/5/10. Sirm 3 (ad Optatum praef. August. d. 4 Feb 384 Const.) Graviter
admodum nota est nostra clementia quaedam ab his, qui episcoporum sibi nomina
vindicant, perpetrata et contra leges non minus divinas quam humanas improba
temeritate commissa, vexatos etiam nonnullos orthodoxorum clericos, quorum
aetas huic iniuriae ac sacerdotium repugnabat, fatigatos (f.O flagitatos
ZEYD) itineribus, quaestionariis deditos, atque haec omnia per
eos commissa, qui ad tegumenta frontis (fraudis Momm.app.)
sacerdotii nominis titulos praeferebant. Denique lectis in consistorio
precibus, quibus episcopalis pietas aliquid (tale quid Momm.app.)
postulans refragatur in eo...(negotium reperiri vidimus
Momm.app?) atque idcirco continua (continuo
Momm.app.) lege sancimus (sanximus Florus), nomen
episcoporum vel eorum, qui ecclesiae necessitatibus serviunt, ne ad iudicia
sive ordinariorum sive extraordinariorum iudicium pertrahatur (pertrahantur
XEYD Florus). Habent illi iudices suos nec quicquam his publicis
commune cum legibus: quantum ad causas tamen ecclesiasticas pertinet, quas
decet episopali auctoritate decidi. Quibuscumque igitur mota fuerit quaestio,
quae ad Christianam pertinet sanctitatem, eos decebit sub eo iudice litigare,
ut ille praesul sit in suis tamen partibus (l.u.i.p.s.i.s.t.p. Momm.?
l.u.i.p. in suis autem partibus ZEYD) omnium sacerdotum, id est per
Aegypti dioecesim, Optate carissime ac iucundissime. Quare laudabilis
auctoritas tua arbitrio temperato quidquid negotiorum talium incidat, terminet
(termini ZE terminabit O) habituro pontificium sacrae
disceptationis Timotheo episcopo, quem sibi omnes etiam suo iudicio praetulere.
Est enim vir cum omnium sacerdotum suspectione (susceptione EYDO)
venerandus, tum etiam nostro iudicio iam probatus.
E160/5/11. CTh 8.5.44 (Cynegio pr.pr. d. 2 March 384 Const.) Nullus evectione
utatur privatus, tametsi valuerit impetrare, exceptis his, quos sublimissimae
administrationis illustravit indeptio et quos magistri equitum ac peditum pompa
sublimat, qui tamen omnes in actu ipso positi rei publicae providerunt, non hi,
quos honorarii tantum nominis suffragia prosequuntur, sub hac videlicet
definitione, ut, cum semel ad propria vel optata pervenerint, utendae eiusdem
evectionis non habeant facultatem nisi consulta iterum clementia nostra geminae
isdem beneficium detulerit largitatis, etiamsi administratione deposita ad
larem proprium revertuntur.
E161/5/12. CJ 11.62.6 (Nebridio com.rer.priv. d. 30/29 March 384 Const.) Hi,
quibus patrimoniales (matrimoniales O) possessiones per Asianam ac
Ponticam dioecesin vel a nobis vel a divis parentibus nostris sacra largitate
donatae sunt, inconcusse possideant atque ad suos posteros mittant
(transmittant KOIb). 1. Quod quidem non solum in heredibus, sed et in
contractoribus omni genere volumus custodiri.
E162/5/13. CTh 11.30.42 (ad Agrestium procons. Palaestinae d. 31 March 384
Const.) Probamus verecundiam iudicantis, si superfluam quoque recipiat
provocationem, ne interim reliquum negotium audiret.
E163/5/14. CTh 7.1.12 (Cynegio pr.pr. d. 10 Apr 384 Const.) Tribuni vel milites
nullam evagandi per possessionem habeant facultatem; cum signis proprii in
mansionibus solitis ac publicis maneant: aut si quis tam necessaria scita
contempserit, de eo ac tribuno eius ad nostram scientiam rectorum ac defensorum
relationibus protinus deferatur.
E164/5/14. CTh 8.5.45 (same) Nullus numerum (numero Goth.) amplius quam
singulas vel binas angarias secundum prius nostrae praeceptum serenitatis
usurpet.
E165/5/15. CTh 12.1.105 (Cynegio pr.pr. d. 6 May 384 Const.) Ob penuriam
Edessenorum municipum divi parentes nostri statuerunt, ut officii praesidis
Osdroenae provinciae principum liberi, si singuli essent, memoratae civitatis
curialibus iungerentur, sin vero bini, divisa fecunditate singuli militiae,
singuli vero curiae necterentur. Quod cum ita sit, iubemus et praesenti lege et
superiore servata (expect i.p.l.s.s. Momm.app.), ut omnes
omnino, qui ordine militiae ad principatum venturi sunt vel venisse
monstrantur, etiamsi aliqua calliditatis arte se a principatus munere
putaverint subtrahendos, memoratae curiae suos liberos tradant dividantque cum
Edessena civitate subolem rei publicae profuturam. Hi quoque, qui iam contra
legem ante principatum patrum quibuslibet sacramentis innexi sunt, retracti
memoratae curiae congregentur.
E166/5/16. CTh 6.30.7 (Trifolio com.sacr.larg. d. 10 June 384 Heraclea)
Scriniis omnibus largitionum comitatensium infra scriptas decernimus
dignitates, ut his contenti ambiendi sibi aditum interclusum esse cognoscant,
etiamsi speciale beneficium emendicato suffragio quisquam valuerit (v.
Iust. voluerit R) impetrare. Annonas etiam iuxta definitum
dignitatum modum volumus postulari nec amplius quicquam praesumi.
Brevis. Quas dignitates per singula scrinia officium sacrarum largitionum
habere statutum est. Scrinium exceptores perf. ord. p.n. I. ducenarii n. II.
Scrin. tabulariorum perf. ord. III. centenarii n. II. perfectiss. ord. III. n.
I. perfectiss. cum consulares n. II. epistularii n. II. ducenarius n. I.
ducenarius n. I. .. forma prim. n. III. centenarius n. I. centenarii n. II
form. sec. n. II. epistulares n. III epistulari n. III. form. III. n. II
forma I. n. III. forma. prim. n. VI. Scrinia can. form. sec. n. III.
Mittendarii form. sec. n. V perfectiss. sal. n. III. ducenarii n. II formae
tertiae n. III. centenarii n. .. centenarii n. VI. Scriniarii numeror.
epistulares n. III epistular. n. XII. perf. ord. secundi. n. I. formam
prim. n. IIII form. prim. n. X. .. form. sec. n. IIII form. sec. XLII.
E167/5/17. CTh 12.1.106 (Cynegio pr.pr. d. 8 July 384 Heraclea) Curiales
quicumque perfuncti provincialibus dignitatibus fuerint, ad persolvenda ea,
quae debent patriae, detinentur.
E168/5/18. CTh 10.20.11 (Trifolio com.sacr.larg. d. 24 July 384 Heraclea)
Aeternam fiximus legem, ne umquam bastagariis militiam vel suam deserere liceat
vel aliam subreptiva (subreptivam V) impetratione temptare. Et tribuni,
qui scientes huiusmodi milites ad numerum receperint, per singulos bastagarios
singulas auri libras fisco cogantur inferre. Et super hoc dedimus litteras ad
illustres magistros utriusque militiae.
E169/5/19. CTh 15.9.1 (ad senatum d. 25/26 July 384 Heraclea) Nulli privatorum
liceat holosericam vestem sub qualibet editione largiri. Illud etiam
constitutione solidamus, ut exceptis consulibus ordinariis nulli prorsus alteri
auream sportulam, diptycha ex ebore dandi facultas sit. 1. Cum publica
celebrantur officia, sit sportulis nummus argenteus, alia materia diptychis.
Nec maiorem argenteum nummum fas sit expendere, quam qui formari solet, cum
argenti libra una in argenteos sexaginta dividitur; minorem dare volentibus non
solum liberum, sed etiam honestum esse permittimus.
E170/5/20. CJ 1.16.1 (ad senatum d. 26 July 384 Heraclea) Quamvis consultum
senatus (s.c. C) perpetuam per se obtineat firmitatem, tamen etiam
nostris legibus idem (id C) prosequimur (persequimur CR)
adicientes, ut, si quisquam speciali supplicatione eliciendum aliquod
rescriptum temptaverit, ut transire ei formam liceat statutorum, tertia
patrimonii parte multatus (parte patrimonii mulctatur C) et damnatus
ambitus crimine maneat infamis.
E171/5/21. CTh 12.1.107 (Cynegio pr.pr. d. 31 Aug 384 Verona?) Quicumque heres
curiali vel legitimus vel electus testamento graduve successerit quique
fideicommissarius aut legatarius eiusdem arbitrio morientis exstiterit vel si
quem liberalitas locupletaverit forte viventis, quos a curiae nexu condicio
solet dirimere, sciant pecuniariis descriptionibus pro ea tantum parte
patrimonii, in quam quisque successit ad denarismum sive uncias sese auctoris
sui nomine retinendum.
E172/5/22. CTh 7.8.3 (Palladio mag.off. d. 16 Sept 384 Const.) Ab
hospitalitatis munere domum privatorum nullus excuset praeter eos, qui ex
praefectis summum sibi fastigium dignitatis agendo pepererunt, et ex magistris
equitum ac peditum, quos decursi actus illustrat auctoritas, atque ex comitibus
consistorianis, qui participantes augusti pectoris curas agendo claruerunt, ex
praepositis quoque sacri cubiculi, quos tanta et tam assidua nostri numinis
cura inter primas posuit dignitates; ea tamen lege, ut singulas domos sibi ad
manendum quas voluerint teneat, hospitibus vero ceteras solito iure
praebeant.
E173/5/23. CTh 8.2.4 (d. 17 Sept 384 Const.) Quicumque decurionum sponte se
censuali ministerio manciparit, condicionem habeat quam ipse delegit,
depositurus sui ordinis penitus dignitatem, si eum necessitas quaestioni
subdendum invenerit.
E174/5/24. CTh 3.1.5 (Cynegio pr.pr. d. 22 Sept 384 acc. Regium) Ne quis omnino
Iudaeorum Christianum comparet servum neve (n. OEaC vel
PMLS neque NEb nec B) ex Christiano Iudaicis sacramentis
adtaminet. Quod si factum publico indago compererit (comperit B), et
servi abstrahi debent et tales domini congruae atque aptae facinori (facinoris
BGLS) poenae subiaceant, addito eo, ut, si qui (quis BGC) apud
Iudaeos vel adhuc Christiani servi vel ex Christianis Iudaei repperti fuerint,
soluto per Christianos (pro Christianis E) competenti pretio ab indigna
servitute redimantur.
E175/5/25. CTh 6.2.14 (Clearcho pr.urb. d. Aug/Sept 384 Const.) Omnes, qui ex
Macedoniae partibus amplissimo Constantinopolitanae
urbis ordini allecti sunt ad Thracum
similitudinem senatorum glebali iubemus praestatione reddi
immunes.
E176/5/26. CTh 10.19.11 (Cynegio pr.pr. d. 5 Oct 384 Const.) Ii, quibus ad
exercenda metalla privata dives marmorum vena consentit, excidendi exsecandique
iuxta legem dudum latam habeant facultatem, ita ut decima pars fisci nostri
utilitatibus, decima ei cuius locus (omit l. V1) est deputetur.
Quidquid vero reliquum fuerit, id iuxta eiusdem legis tenorem exercentibus
cedat habituris licentiam vendendi donandi et quo voluntas suaserit
transferendi.
E177/5/27. CTh 11.30.43 (Merobaudi duci Aegypti d. 20 Oct 384 Const.)
Provocantibus multas nisi ex nostris decretis non patimur imponi.
E178/5/28. CTh 6.4.25 (ad senatum d. 23 Oct 384 Const.) Praetores quattuor
vobis tot addimus, quot fuerunt. Prima igitur, patres conscripti,
Constantiniani et Constantiani nominis est praetura; (add item
Theodosiani et Arcadiani Momm.?) Theodosianum enim et Arcadianum
praetores primis praetoribus addidistis. Veteres triumphalem praetorem bellicae
felicitatis causa reppererunt; nos iniunximus Augustalem. His omnibus honorum
(h. Goth. bonorum R) insignibus Romani nominis praetura sociatur;
huic sociavimus laureatum. 1. Constantiniana et Constantiana praetura per duos
danda libris argenti mille, Theodosiana vero et Arcadiana item libris
(omit A.i.l. R) argenti mille, triumphalis vero et Augustalis
libris argenti quadringentis et quinquaginta, Romana vero et laureata libras
argenti ducentis et quinquaginta peragantur, ita tamen, ut ad unamquamque
praeturam convenientis summae medietas a singulis, ut iam diximus,
conferatur ac bini posthac incipiant agnoscere, quod singuli
antea transigebant.
E179/5/29. CTh 12.1.108 (ad Cynegium pr.pr. d. 6 Nov 384 Const.) Ne quis
officialium curiae poenae specie atque aestimatione dedatur (d. Iust.
edatur V), nisi si quis forte curiam defugiens (d. Iust.O
diffugiens V Iust.KI) ob hoc coeperit militare, ne
ingenitis fungatur officiis. Omnes itaque omnino iudices tuae censurae subditos
admonebis, ne quis aestimet curiae loco supplicii quemquam deputandum, cum
utique unumquemque criminosum non dignitas debeat, sed poena comitari.
E180/5/30. CTh 9.33.1 (Florentio praef. August. d. 20 Dec 384 Const.) Si quis
(qui C) contra evidentissimam iussionem suscipere plebem et adversus
(adversum HOCPMLS) publicam disciplinam defendere (add se
Gb) fortasse temptaverit (temptaverint GaECPMLS), multam
gravissimam sustinebunt (VHGaECPMLS sustinebit
GbO).
E181/5/31. CTh 11.39.9 (Cynegio pr.pr. d. 20/19 Dec/May 384) Non oportet (nemo
putet O) in absentem, quasi in praesentem atque convictum, verum (virum
NECPLMS Pith.) statim putari (imputari Eb), quidquid ab eo
solo dicitur qui accusat.
E182. Collectio Avellana 2a (epistula ad Cynegium 383/4? Const.) Salve, Cynegi,
carissime nobis. Etsi nulla humanis pectoribus maior quam divinae legis debet
esse reverentia nec adici (addici V) quicquam ad eam possit, cuius
ambitiosa praestantia, mundi terraeque moderatrix, omne, quod sub nobis esse
voluit favor omnipotentis dei propitiata custodit: 2. tamen, quia (omit
quia Sirm) per Faustinum atque Marcellinum (Marcellum V)
plenissimos fidei sacerdotes (add est) interpellata clementia nostra,
veriti sumus ne, si (nisi V) per nos nihil fuisset responsum petentibus
nos videremur annuere his, qui divinae legi, cui servimus, contra propositum
nostrum aliquid addidissent, atque ideo ita utrumque moderamur, ut petitionem,
quae est oblata, veneremur, fidei autem nihil ex nostro arbitrio optemus vel
iubeamus adiungi, nemo enim umquam tam profanae mentis fuit, qui cum sequi
catholicos doctores debeat, quid sequendum sit, doctoribus ipse constituat. 3.
Et sane probabilis et iusta laudatio (illatio Günther?) precum est,
quae omnem prope seriem haereticae superstitionis, quae contraria est fidei
catholicae, ordinemque complexa est. Nam et unde exorta et quo provecta auctore
fuisset, aperuit, quippe cum persuasu quorumdam totius saeculi antiquitate
mutata acti pro fide in exilium innocentes vitam cum summa laude posuerunt. 4.
Sed circa eos non est dilata ultio, qui insidiati bonis moribus et caelestis
institutis paulisper ex contentione non fide sed factione multorum mentes
detestanda insinuatione perverterent. Nam usque adeo omnipotentis dei mota
patientia est, ut poenam, quae criminosis post fata (facta Sirm)
debetur, in exemplo omnium ante fata (facta Sirm) sentirent. 5. Sed ne
hoc quidem facto converti ad praeceptum dei flectique potuerunt: catholicos
occultis molitionibus urgent insequuntur oppugnant; tanta perseverantia erroris
est, ut cum aliis diversae observantiae sectatoribus cottidie peccare malint
quam cum catholicis recta (recte Hartel) sentire. 6. In quo petentum
laudanda illatio est, qui communicantes Gregorio Hispaniensi et Herclidae
Orientali, sanctis sane et laudabilibus episcopis, optant in fide catholica
sine oppugnatione alicuius ac molestia vivere nullisque appetentum insidiis
conventionibusque (circumventionibusque Sirm) pulsari quippe quibus
placeat susceptam semel fidem omni (omne Hartel) in aevum religione
(religiose Hartel) servare. 7. Sit itaque inviolatum, quicquid meruit
esse aeternum; non conventio aliquid, non appetitio, non fraus attemptet
aliena; utantur, quo in loco voluerint, proposito suo, utantur ad catholicm
fidem amore divino, Cynegi parens carissime atque amantissime. 8. Sublimitas
tua praeceptum nostrae serenitatis, qui catholicam fidem omni favore veneramur,
(add et V) sine qua salvi esse non possumus, ita iubeat
custodiri, ut Gregorium et Heraclidam sacrae legis antistites ceterosque eorum
consimiles sacerdotes, qui se parili observatione dederunt, ab improbatorum
hominum atque haereticorum tueatur et defendat iniuriis sciantque cuncti id
sedere animis nostris, ut cultores omnipotentis dei non aliud nisi catholicos
esse credamus.
385 ARCADIO AUG I ET BAUTONE VC CONSS
E183/5/32. CJ 1.55.4 (Theodoro defensor.civ. d. 2-4 Jan 385 Const.) In
defensoribus universarum provinciarum erit administrationis haec forma et
tempus quinquennii spatii (spatiis R) metiendum (metuendum C):
scilicet ut imprimis parentis vicem plebi exhibeas, descriptionibus rusticos
urbanosque (suburbanos M) non patiaris affligi, officialium insolentiae,
iudicum procacitati salva reverentia pudoris occurras, ingrediendi, cum voles,
ad iudicem (vicem C) liberam habeas facultatem, superexigendi
(superexhibendi CRM) damna vel spolia plus petentium ab his, quos
liberorum loco tueri debes, excludas, nec patiaris quicquam ultra delegationem
solitam ab his exigi, quos certum est nisi tali remedio non posse reparari.
E184/5/33. CTh 15.1.24 (Cynegio pr.pr. d. 3 Feb 385 Const.) Omnes, quibus vel
cura mandata fuerit operum publicorum vel pecunia ad extructionem solito more
decreta usque ad annos quindecim ab opere perfecto cum suis heredibus teneantur
obnoxii, ita ut, si quod vitii in aedificatione intra (intra Iust. infra
V) praestitutum tempus provenerit, de eorum patrimonio, exceptis tamen
his casibus qui sunt fortuiti, reformetur.
E185/5/34. CTh 6.30.8 (Trifolio com.sacr.larg. d. 12 March 385 Const.) Placuit
iusta et omnibus mittendariis palatini (p. R
Iust.Ib et palatinis Iust.rel) officii profutura
suggestio, qua insinuasti, ut ex isdem annui singuli ex ducenariis, terni ex
centenariis habito provisionis intuitu cingulo liberentur.
E186/5/34. CTh 6.30.9 (same) De mittendariis palatinis annui singuli ex
ducenariis, terni ex centenariis habito provisionis intuitu cingulo liberentur
et prioribus decendentibus locus sequentibus detur.
E187/5/35. CTh 1.10.2 (Trifolio com.sacr.larg. d. 7 Apr 385 Const.)
Palatini monitores frequentissimi ad profligandos largitionales titulos
iudicibus ordinariis semper assistant, deinde, si alicuius remissior super hoc
fuerint cura detecta, tamdiu unusquisque iudex a palatinis intra provinciam a
se administratam peracto iam honore teneatur, quamdiu per eum id quod debitum
fuerit exigatur.
E188/5/36. CTh 12.1.109 (Cynegio pr.pr. d. 26 Apr 385) Nec cogi ad agonothesiam
volumus invitos et ad eum statum cuncta referenda sunt, in quo inveniuntur.
Atque ideo curiales, qui universa persolverint nihilque iam vel ex honoribus
reliquum habeant, quod debere videantur, dumtaxat huius ac similium pro
qualitate generis functionum, postquam patriae cuncta reddiderint quae publica
poscit utilitas, etsi praesentare (praesidere Seeck) forsitan nolunt,
tamen propter personarum condicionem praestare cogendi sunt, ut (ut
Goth. et V) concessa sibi generaliter atque in perpetuum ex
comitibus dignitate laetentur, osculum quoque his in provincia iudicantum et
consessus indultus sit.
E189/5/37. CTh 9.1.15 (Cynegio pr.pr. d. 30 Apr/28 Feb 385 Const.) Concessum
singuli universique cognoscant non emendicatis (evindicatis NYD)
suffragiis decretorum, sed lite suis nominibus instituta (restituta
BGEbPML) illustris et magnificae celsitudinis tuae adeundam potestatem,
quoniam (quod L) accusari (accusare NE Pith.) unumquemque
per alterum (alium Pith.) non oportet (poterit C): videlicet ut
iustitia et aequitate, qua notus es, in iudice (iudice TYDOECS iudices
VPML) punias, si innoxios verberavit (verberabit CLS), in officio
(officium HNBG Pith.), si fortasse conticuit (constituit C
continuit Et), quod caedi decuriones innoxios non liceret.
E190/5/38. CTh 9.39.2 (Menandro vicar. Asiae d. 8/9/10 May/Feb/24 Apr 385
Const.) Nostris et (omit n.e. G) parentum nostrorum
constitutionibus comprehensum est eos, qui accusationem alienis nominibus
praesumpsissent (praesumpserint G), delatorum numero (nomine
PMLS) esse ducendos (damnandos Pith.). Atque ideo
calumniosissimum caput et personam iudicio irritae delationis infamem
deportatio sequatur (persequatur GvEL prosequatur PMS
Pith. sequestratur Gt), quo (quod HGE) posthac singuli
universique cognoscant non licere in eo (eum GE) principum animos
commovere, quod non possit (posset PML) ostendi.
E191/5/39. CTh 16.10.9 (Cynegio pr.pr. d. 25/26 May 385 Const.) Ne quis
mortalium ita faciendi sacrificii sumat audaciam, ut inspectione iecoris
extortumque praesagio vanae spem promissionis accipiat vel, quod est deterius,
futura sub execrabili consultatione cognoscat. Acerbioris etenim imminebit
supplicii cruciatus eis, qui contra vetitum praesentium vel futurarum rerum
explorare temptaverint veritatem.
E192/5/40. CTh 8.5.47 (Cynegio pr.pr. d. 17 June 385 Const.) Raedae mille
librarum onus imponi debet, carro sescentarum nec amplius addito eo, ut aurum
ceteraeque species largitionales non ad libidinem prosecutorum vel susceptorum,
sed aptis oneri ac ponderi vehiculis defendantur. Quibus utique non licebit sub
capitalis exitii minis quicquam oneris privati secus quam lex nostra
praescribit imponere neque alios mercede subvehendos velut proposita
licitatione conducere (secum ducere Momm.app.?), exceptis his
quos necessitas prosecutionis adiunxerit. 1. Et quoniam veredorum quoque cura
pari ratione tractanda est, sexaginta libras sella cum frenis, triginta quinque
vero averta non transeat, ea condicione, ut, si quis praescripta moderaminis
imperatorii libramenta transscenderit, eius sella in frusta (frustra R
Iust.) caedatur, averta vero fisco viribus deputetur.
E193/5/41. CJ 3.19.3 (d. 22 June 385 Const.) Actor rei forum, sive in rem sive
in personam sit actio, sequitur. Sed et (omit et PLa) in locis,
in quibus res propter quas contenditur constitutae sunt, iubemus in rem
actionem adversus possidentem moveri.
E194/5/42. CTh 15.7.10 (Cynegio pr.pr. d. 24 June 385 Const.) Fidicinam nulli
liceat vel emere vel docere (conducere Momm.app.?) vel vendere
vel conviviis aut spectaculis adhibere. Nec cuiquam ad delectationis desiderium
erudita feminea musicae artis studio liceat habere mancipia.
E195/5/43. CTh 10.16.4 (Florentio procons. Palaestinae d. 25 Aug 385 Const.)
Nemo susceptor vel exactor vel debitor fisci dumtaxat cessionem bonorum faciens
intentionem publicae necessitatis evadat, sed omnes omnino, quos fisci nostri
esse constiterit debitores, ad solutionem ea severitate, quam (qua V)
vigor iudiciarius postulat, urgeantur.
E196/5/44. CJ 1.40.6 (Cynegio pr.pr. d. 9/12 Dec 385 Const.) Civitas
Rhodiorum iniuriam suam non tam decenter quam sero conquesta est. Unde
inviolabili observatione sancimus, ut, quoniam tempore hiemis navigatio saepe
periculosa est, semper incerta, in illis quinque urbibus, quae potiores esse
ceteris asseruntur, vicissim hiemandum sibi iudices recognoscant. Quod si
cuiquam tale existat ingenium, ut praecepta nostra contemnat, quinquaginta ab
eo argenti librae, centum ab eius officio, si aliter factum fuerit, fisci
viribus inferantur.
E197/5/45. CTh 9.7.4 (Cynegio pr.pr. d. 11 Dec/29 Nov 385 Const.) In adulterii
quaestione ab omni familia, non solum mariti, sed etiam uxoris, quae tamen tunc
temporis domi fuerit (f. VOC fuerint HNEPMLS fuerunt BG),
quo adulterium dicatur admissum, quaerendum est sine defensione cuiusquam. 1.
Idem volumus et (omit et O) si forte mulier marito mortis parasse
(sperasse H) insidias vel quolibet alio genere voluntatem occidendi
habuisse inveniatur. 2. Parem etiam condicionem in interrogatione mancipiorum
servari (servare H) volumus, si forte maritus eo modo insectetur
(sectetur PMLS) uxorem.
E198/5/46. CTh 11.2.5 (Cynegio pr.pr. d. 18 Dec 385/389 Const.) Ne quis pro
speciebus annonariis pecunias existimet inferendas, scientibus cunctis, quod
(delete quod Momm.app.) si quis contra hanc serenitatis
nostrae legem captiosum aliquid putaverit perpetrandum, securitatibus hoc modo
editis eos esse carituros.
Tenure of eastern quaestor no.5 ends
E199. CTh 8.4.17 (Cynegio pr.pr. per Orient. d. 23 Dec 385/27 June 389 Const.)
Cum ante placuisset, ut a primipilaribus secundum dispositionem divi Gratiani
species horreis erogandae comitatensibus militibus ex more deferrentur
(deferentur RT), limitaneis vero pretia darentur, nunc placuit, ut aurum
ad officium illustris per Illyricum praefecturae cum certa taxatione, id
est pro octogenis libris laridae carnis, pro octogenis (octogenis Momm.
octoginta RT) etiam libris olei et pro duodenis modiis salis
singuli solidi perferantur.
E200. CTh 11.1.21 (same) Nemo possessorum ad instruendas mansiones vel
conferendas species excepta limitaneorum annona longius delegetur, sed (et
Momm.app.) omnis itineris ac necessitatis habita ratione.
386 HONORIO NOB PUER ET EUODIO V C CONSS
Tenure of eastern quaestor no.6 begins
E201/6/1. CTh 9.34.9 (Cynegio pr.pr. d. 19/20/21/17/29/30 Jan 386 Const.) Si
quis famosum libellum sive domi sive in publico vel quocumque loco ignarus
offenderit, aut discerpat (invenerit aut disrumpat Pith.) priusquam
aliter inveniat aut nulli confiteatur inventum, nemini denique, si tam (tamen
HELS Pith.) curiosus est, referat, quid legendo cognoverit. Nam
quicumque obtulerit inventum, certum est ipsum reum ex (ea
Momm.app) lege retinendum (tenendum PML), nisi prodiderit
auctorem, nec evasurum poenam huiusmodi criminibus constitutam, si proditus
fuerit cuiquam rettulisse, quod legerit.
E202/6/2. CTh 11.30.47 (Cynegio pr.pr. d. 26 Jan 386 Const.) Cum antea sit
constitutum, ut consultationem iudicis ad comitatum sacrum missam litigatorum
nemo sequeretur, hoc integra deliberatione sancimus, ut si ad consultationem
anno decurso non fuerit aliqua ratione responsum, litigatores quorum interest
collectis omnibus gestis et ipsius relationis exemplis veniendi ad comitatum
nostrae serenitatis habeant liberam facultatem.
E203/6/3. CTh 14.12.1 (Nebridio pr.urb. d. 30 Jan 386 Const.) Omnes honorati
seu civilium seu militarium dignitatum vehiculis dignitatis suae, id est
carrucis biiugiis, intra urbem sacratissimi nominis semper utantur.
E204/6/4. CTh 1.14.1 (Florentio praef. August. d. 17 Feb 386 Const.) Per
Thebaidam atque Augustamnicam provincias officium tuum et officia iudicum
competentium omnia tributa exigere suscipere postremo compellere iubemus, ita
ut, si qui militares possessores in memoratis provinciis fuerint, hi in
(omit in Momm.app.) tantum per militare officium
exigantur. Iam si qui de provincialibus nostris ad inferenda quae debent
audaces extiterint, ad nostram clementiam referes, ut, ubi nos iusserimus, per
castrenses milites exigantur (exequantur Aa).
E205/6/5. Sirm 8 (<Antiochino vicar.?> d. 22 Apr 386 Const.) Studiis
nostrae serenitatis, quibus etiam praeter consuetudinem statutae atque annuae
lenitatis ad propagandas ex more indulgentias naturali beneficio semper
animamur (animamus Z), desideratum bonis mentibus tempus advenit (a.
Momm.? adhaeret edd.). Neque enim alias magis talibus beneficiis
imperatoriam decet aequare (vacare Seeck) pietatem, quam cum toto
penitus orbe terrarum sacer dies festiva sollemnitate reparatur. Et nos quidem
praeter hanc velut indictam et a (omit a Z) maioribus traditam
pro religionis observatione clementiam liberandis paene omnibus, quos legum
severitas strinxerit, effusa penitus humanitate operam sacrae mentis exserimus.
Quin per omne hoc, quod inter venerandos et celebres dies medium fluit tempus,
catenis levamus, exilio solvimus, a metallo abstrahimus, deportationibus
liberamus, cum satis constet nullum prope diem esse, quo non aliquid clemens
sanctumque iubeamus, censentes nos etiam damnum quoddam horarum pati, si qui
liberetur nullus occurrerit. Ex quo apparet properato nos semper arripere
(add studio occasionem Momm.app.?) istam necessariam
exsolvendis, quatenus tamen iusta humanitas patitur, legibus (add reis
Momm.app ?) sanctimoniamque continuamus omnibus temporum metis
voluntariam. Neque enim convenit inter festivas caeremonias et venerabiles
sacri temporis ritus strepere infelicium dissonas voces, trahi ad communem
misericordiam horrentibus (horrentes Momm.app.) passis feraliter
crinibus reos, audiri tracto (audire et tractos Z) ex imo pectore
gemitus, cum utique bene sibimet sacra et laeta conveniant et non deceat inter
serena votorum ac dicatas aeterno numini pias voces aliquid triste sentire
audire conspicere. Unde notam beneficiis nostris non supprimimus lenitatem,
aperimus quin etiam carcarem, vincla deponimus, impexos tenebrosae pedore
custodiae crines decenter amovemus. Eripimus omnes feralibus poenis praeter
eos, quibus pro magnitudine scelerum non decet subveniri. Habeant illa
generalibus excepta indulgentiis crimina suum fatum et competens maiorum
scelerum reos exitus teneat. Nullius nos manibus in absolvendis iniuriam
faciemus homicidis; nullius inultos toros remisso adulteriorum ac talium
scelerum supplicio deseremus; causam, quae late tenditur, maiestatis integram
reservamus. Non aliquos in astra peccantes, non venenarios aut magos, non
falsae monetae reos absolvendorum felicitati conectimus: si quidem digni non
sunt festivae lucis usura, a quibus graviora commissa sunt, quam prudens solet
liberare clementia. Et ne diutius in hac criminum serie laetior (laetior
Momm. latior Z) versetur oratio, exceptis solitis notisque
(add quinque edd.) criminibus alios relaxamus, Antiochine
carissime ac iucundissime. Quocirca spectabilitas tua nostrae mansuetudinis
scita quantocius iubebit impleri, ut velocius laeta propagantur, atque (neque
Momm.app.) in communi omnium celebritate suspendi, quicumque
meretur absolvi.
E206/6/6. CJ 11.62.7 (Cynegio pr.pr. d. 24 Feb 386 Const.) Quicumque ad
emphyteusin fundorum patrimonialium vel (omit vel Ka) ad rei
publicae iussu nostri numinis (nominis KOIt) venerit, is si redundantia
fortunarum idoneus fuerit ad restituenda, quae desertis forte possessionibus
requirentur, patrimonium suum publicis implicet nexibus. 1. Si (sin KI)
vero minor facultatibus probabitur, datis fideiussoribus idoneis ad emphyteusin
accedat: scientibus his, quos talium rerum cura sollicitat, in se neglegentiae
damna, si huiusmodi cautio defuerit, esse vertenda (revertenda KIb).
E207/6/6. CJ 11.63.4 (same?) Super patrimonialium refectione fundorum dudum
nostris est (e.n. OX) legibus constitutum, ut ii, qui eos
colentes solum eorum verterant (vertant Ib verterunt X), nunc
alia loca deligentes (dirigentes KOI), nunc ad militiam convolantes, ad
avitas condiciones et propria iura revocentur. 1. Ceterum eos, qui castrensibus
stipendiis otia quieta meruerunt veterani constituti, nequaquam placet tela in
usum vomeris ligonisque convertere.
E208/6/6. CJ 11.64.1 (same?) Quicumque parvuli ex municipibus vel colonis
patrimonialibus aut saltuensibus, quorum tamen avi ac patres implicati
huiusmodi functionibus fuerint, coniventia (convenientia Kt) militaris
officii ad stipendium castrense vel officia diversa transierint, ad munera
patriae vel agrorum cultus conventis ducibus tribunis ac praepositis revocentur
neque his prosint stipendia.
E209/6/6. CJ 11.68.5 (same?) Dominicos colonos neque ad descriptionem
(discretionem I) patimur devocari (denotari O) neque
extraordinarias pati functiones, maxime cum adversus consuetudinem memoratis
onera dicantur inferri.
E210/6/7. CTh 9.17.7 (Cynegio pr.pr. d. 26/27 Feb 386 Const.) Humatum corpus
nemo ad alterum locum transferat; nemo martyrem distrahat, nemo mercetur.
Habeant (habeat V) vero in potestate, si quolibet in loco sanctorum est
aliquis conditus, pro eius veneratione quod martyrium vocandum sit addant quod
voluerint fabricarum.
E211/6/8. CTh 6.26.4 (Cynegio pr.pr. d. 28 Feb/30 Apr 386 Const.) Proximos
memoriae, epistularum ac libellorum ita vicariorum honore cumulamus, ut inter
eos merito dignitatis habeantur, qui pro praefectis dioeceses sibi creditas
temperarunt, ex eo tempore, ex quo eos splendor indepti proximatus ostentat,
insequentibus praeponendi, qui vicarias postea administraverint (a.
Iust. administraverunt R).
E212/6/8. CTh 6.28.3 (same) Agentes in rebus post palmam laboris emeriti
principatus honore muneramus. Atque ideo officialis (o. Iust. officiales
R) tam ad necessitates publicas quam privatas non nisi principe mittatur
(m. R Iust.IbX mittantur Iust.KIa)
auctore nullarumque sine ipso cuiquam mandetur exhibitio personarum.
E213/6/9. CTh 8.5.48 (Cynegio pr.pr. d. 4 March 386 Const.) Si aurum sacrarum
largitionum vel argentum ad comitatum nostrum destinatur, una raeda quingentis
auri libris, mille vero argenti, si vero privatarum, auri trecentis, quingentis
vero argenti libris oneretur. Sint praeterea duo palatini prosecutores
singularum raedarum cum tribus servis, habentes quinquagenarum librarum
avertas et saga, quibus par erit eos pro itineris necessitate muniri, ita ut,
si quid ultra praescriptum nostrae serenitatis inventum fuerit, ad comitatum
nostrum protinus dirigatur. 1. Lineae (lintea Momm.?) vel amictoria,
quibus hactenus onerari raedae solebant, nec ulterius raedis, sed angariis vel
navibus dirigantur et si alicubi repertae fuerint huiusmodi species, thensauris
eius urbis, in qua deprehensae fuerint, deputentur, per angarias, ubi facultas
fuerit, destinandae; reliquae vero delicatae vestes, sed et linteamen amictorum
nostrorum usibus necessarium raedis sub mille librarum ponderatione
mittantur.
E214/6/10. CTh 6.27.5 (Cynegio pr.pr. d. 5 March 386 Const.) Quoniam agentibus
in rebus huiusmodi praestitimus codicillos, ut post principatum in amplissimo
ordine inter allectos consulares habeantur, id etiam huius legis auctoritate
praestringimus, ut eorum gradu vel ordine ab universis iudicibus honorentur.
E215/6/11. CTh 4.17.5 (Timasio com. et mag.eq. d. 23 March 386 Const.) Condicio
praeceptorum partibus praesentibus habita non potest immutari (immutare
X).
E216/6/12. CTh 13.11.2 (Cynegio pr.pr d. 27 March 386 Const.) Cum antea per
singulos viros, per binas vero mulieres capitis norma sit censa, nunc binis ac
ternis viris, mulieribus autem quaternis (add onus
Momm.app.) unius pendendi capitis attributum est.
Quocirca sublimis auctoritas tua huiusmodi censibus per
Comanensium et Ariarathensium Armeniae secundae, Amasenorum Helenoponti
et Diocaesarensium Cappadociae secundae urbes salubris ac
temperatae peraequationis modum monumentis publicis
iubebit adnecti.
E217/6/12. CTh 13.11.3 (same) Si peraequatore misso aliquis aut procuratorem
suum retraxerit aut colonum ad contumaciam retractionis (retractationis
V Iust.) armaverit, ad eum censuum modum, quem vel eo vel
procuratore illius absente peraequator apposuerit, ad nostrae sanctionis
auctoritatem tenebitur.
E218/6/13. CTh 9.1.16 (d. 30 March 386 Const.) Extra provinciae terminos
accusatori non erit licentia progredi, quia oportet illic criminum iudicia
fieri, ubi facinus dicatur admissum.
E219/6/14. CTh 13.1.15 (Cynegio pr.pr. d. 14 Apr 386 Const.) Si quis potentior
negotiatorem quempiam, quominus aurum debitum inferat, contra fisci nostri
commoditates putaverit defendendum, ipse defensor negotiatoris ascriptam ei
quam defenderit summam cogatur expendere.
E220/6/15. CJ 11.62.8 (Clearcho com. Orient./com.rer.priv./ pr.pr. d. 30 Apr
386 Const.) Omnes fundi patrimoniales per Mesopotamiam et Osrhoenam provincias,
quos constat divorum retro principum sanctionibus limiti (limitibus O)
deputatos, ad ius pristinum sine ullius assertionis revocentur obstaculo
praebituri omnia, quae antea impendenda necessitatibus (necessitati X)
limitis praebere consueverant, ita ut nulli penitus audiantur, qui aut
rescripto aut adnotatione dominium vel emphyteusin vel conductionem quolibet
genere largitatis de nostra liberalitate meruerint.
E221/6/16. CTh 12.l.111 (Cynegio pr.pr. d. 30 Apr 386 Const.) Nemo prorsus
curialium substituto filio vel quolibet alio deserendorum munerum patriae
habeat facultatem, sed unusquisque, qui relicto in aliqua civitate vel filio
vel vicario ordini se implicat senatorio, tam suis quam subrogati muneribus
obligatus sub specie munerum publicorum enormia utrubique cogatur patrimonii
subire dispendia.
E222. CTh 4.20.3 (apud acta d. 1 May 386) Imp. Theodosius
A dixit: In omni cessione professio sola quaerenda (requirenda
B) est. Idem dixit: In omni cessione sufficit voluntatis
sola professio.
E223/6/17. CTh 6.30.11 (Proculo com.sacr.larg. d. 7 May 386 Const. acc. a
Valerio com.sacr.larg.) Olim statuimus, ut ultra definitas dignitates nullus
nec annonas nec strenas perciperet. Sed quia plerosque de diversis palatinis
officiis sub occasione indepti honoris strenas et vestes ceteraque sollemnia
ultra statutum numerum percepisse cognovimus, et id quod ex superfluo praebitum
est exigi facias et deinceps ultra statutas dignitates nihil praeberi
permittas.
E224/6/18. CJ 1.40.7 (Cynegio pr.pr. d. 26 May 386 Const.) Qui ordinariam
gesserit dignitatem (potestatem Q others), quidquid ex venturae
delegationis titulis profligaverit, cum dispendio pudoris atque fortunae de
propriis facultatibus intra provinciam positus inferre debebit.
E225/6/19. CTh 12.1.112 (Florentio praef. August. emissa 16 June 386 Const.) In
consequenda archierosyne ille sit potior, qui patriae plura praestiterit nec
tamen a templorum cultu observatione Christianitatis abscesserit. Quippe
indecorum est, immo ut verius dicamus, illicitum ad eorum curam templa et
templorum sollemnia pertinere, quorum conscientiam vera (verae
V) ratio divinae religionis imbuerit et quos ipsos decebat tale
munus, etiamsi non prohiberentur, effugere.
E226/6/20. CTh 9.27.6 (edictum ad provinciales d. 22 June 386 Const.) Iubemus
hortamur, ut, si quis forte honoratorum decurionum possessorum, postremo etiam
colonorum aut cuiuslibet ordinis a iudice fuerit aliqua ratione concussus, si
quis scit venalem de iure fuisse sententiam, si quis poenam vel pretio remissam
vel vitio cupiditatis ingestam, si quis postremo quacumque de causa improbum
iudicem potuerit approbare, is vel administrante eo vel post administrationem
depositam in publicum prodeat, crimen deferat, delatum approbet, cum probaverit
et victoriam reportaturus et gloriam.
E227/6/21. CTh 3.4.1 (Nebridio pr.urb./pr.pr. d. 29 June 386 Const.) Habito
semel bonae fidei contractu mancipioque suscepto et (omit et
E) pretio dissoluto ita demum repetendi pretii potestas est ei qui
mancipium comparaverit largienda, si illud quod dixerit fugitivum (illud
mancipium O) potuerit (poterit O Iust.) exhibere.
Hoc enim non solum in barbaris, sed etiam in provincialibus servis iure
praescriptum est.
E228/6/22. CTh 9.44.1 (Cynegio pr.pr. d. 6 July 386 Const.) Eos, qui ad statuas
vel evitandi metus vel creandae invidiae causa confugerint, ante diem decimum
neque auferri ab aliquo neque discedere sponte perpetimur; ita tamen, ut, si
certas habuerint causas, quibus confugere ad imperatoria simulacra debuerint,
iure ac legibus vindicentur; sin vero proditi fuerint artibus suis invidiam
inimicis creare voluisse, ultrix in eos sententia proferatur.
E229/6/23. CTh 11.39.10 (Paulino praef. August. d. 25/26 July 386/385)
Presbyteri citra (extra H) iniuriam quaestionis testimonium dicant (d.
Brev. Iust. dicunt V), ita tamen, ut falsa non simulent.
Ceteri vero clerici, qui eorum gradum vel ordinem secuntur (s. PML
Iust. subsecuntur HNDGOECS consecuntur V), si ad
testimonium dicendum petiti fuerint, prout leges praecipiunt, audiantur. Salva
tamen sit litigatoribus falsi actio, si forte presbyteri, qui sub nomine
superioris loci testimonium dicere citra (extra H) aliquam corporalem
iniuriam sunt praecepti (recepti Pith.), hoc ipso, quod nihil metuant,
vera suppresserint. Multo magis etenim (enim OEa) poena sunt digni,
quibus cum (expect qui cum iis Momm.app.) plurimum per
nostram iussionem delatum fuerit, occulto inveniuntur in crimine.
E230/6/24. CJ 1.40.8 (Cynegio pr.pr. d. 5 Aug 386 Const.) Ne quis iudicum in
provincia sua praefectianum vel palatinum (omit v.p. R) vel
militem vel ex his etiam omnibus, qui antea in huiusmodi officiis fuerunt
(fuerint M) commorati, intercessorem, id est (idem C)
exsecutorem, cuiusquam litigatoris petitione in quolibet seu privato seu
publico negotio putet esse tribuendum. nam peccantem circa consulta caelestia
cum suo officio non solum detrimentum famae, sed etiam patrimoniorum damna
comitentur (committentur CR).
E231/6/25. ? CTh 12.11.2 (ad Hellenium vicar.urb. d. 5 Aug 386) Kalendariorum
nomen tam oleariae arcae quam frumentariae non multo ante oratio ad senatum
missa noscitur antiquasse. Ne igitur ea, quae aboleri ante censuimus, novis
calumniarum facibus inardescant, tua providebit instantia. Nos enim, quo
sanctius quae cauta sunt observentur, XX librarum auri multa iudicem censuimus
esse plectendum ac primates officii capitali cohercendos esse sententia.
E232/6/26. CTh 11.1.22 (Cynegio pr.pr. d. 3 Sept 386 Valentia/Melanthias)
Mediterraneae civitates antea maritimis et maritimae mediterraneis onerabantur
expensis, ut plus haberet dispendii translatio quam devotionis illatio
(t.d.q.i. Momm.). Hoc non solum in praesens, verum etiam in posterum
prohibemus ea lege, ut se ultimo noverint supplicio puniendos, qui ista
commiserint.
E233/6/27. CTh 8.5.49 (Caesario mag.off. d. 3 Sept 386 Valentia/Melanthias) Ii,
qui provinciis praesunt, inspectis evectionibus ex quacumque parte venientium
ad vehiculorum vicem comites quattuor veredos cum parhippo, tribunos militum
ternos movere permittant, ceteros domesticos protectores et agentes in rebus
binis uti tantummodo patiantur.
E234/6/28. CTh 12.1.113 (universis comitibus et magistris equitum et peditum d.
3 Sept 386 Valentia/Melanthias) Admonitis viris clarissimis
ducibus tribunis praepositis cunctos transfugas statuat illustris magnificentia
vestra ad originem pristinam revocari, seu qui diversis officiis dedicati seu
qui sacramentis militaribus mancipati sunt. Nemo se annositate tueatur, nemo,
si tamen eius pater aut avus decuriones fuerunt, factum (statum Momm.?)
suum incongrua usurpatione defendat. Ordines quoque meminerint se condemnationi
obnoxios et periculo, si (si Momm. qui Cuiac.) quibuscumque in
locis reppertos, non etiam renitentes ac repugnantes, huius statuti
auctoritate reddiderint.
E235/6/29. CTh 5.11.11 (d. 24 Sept 386 Const.) va ... babuntur, diu tracta et
iam paene sine debitoribus debita condonentur; ea tamen ratione
servata, ut prius domini longioribus temporum metis edictis
celeberrimis evocentur, quo facilius spe impunitatis ad avitos (a.
Peyron habitos T) lares et propria tecta
revocentur: ac tum demum, si intra Maium mensem, quod spatium dissitis
(d. Peyron sitis T) idoneum et volentibus longum est, non
advenerint, quicumque se sponte optulerit, non obligandus de
onere praeterito pro portione hoc modo possessionis in
futurum annonarii canonis vectigal expendat, de iure
dominii et perpetuitate securus.
E236/6/30. CTh 2.33.2 (Cynegio pr.pr. d. 25/26/27/16 Oct/July 386 Const.)
Quicumque ultra centesimam iure permissam (promissam N) aliquid sub
occasione necessitatis eruerit (servaverit G), quadrupli poenae (poena
et BGOCPMLS) obligatione constrictus sine cessatione, sine requie
(s.r.s.c. BG) protinus ablata redhibebit (reddet B2). Hi vero,
qui antea pari furore grassati uspiam detegerentur, in duplum extorta
restituant.
E237/6/30. CTh 5.14.30 (same) Quicumque defectum fundum patrimonialem
exercuerit instruxerit fertilem idoneumque praestiterit, salvo
patrimoniali canone perpetuo ac privato iure defendat velut domesticum
et avita successione quaesitum sibi habeat, suis relinquat, neque
eum aut promulgatione rescripti aut reverentia sacrae adnotationis
quisquam a fructu impensi operis excludat. Ceterum eos, qui
opimas ac fertiles retinent terras aut etiamnunc sibi aestimant
eligendas, pro defecta scilicet portione summam debiti praesentis
iubemus implere: eos etiam, qui enfyteuticario nomine nec ad plenum
idoneas nec omnimodis vacuas detinent, sic ex illis quoque, quae
praesidio indigent, iustam ac debitam quantitatem debere suscipere, ut
indulto temporis spatio post biennium decretum canonem solvendum esse
meminerint. Hi autem, qui proprio voluntatis assensu nunc quod
diximus elegissent neque sibi nunc opimum aliquid et conducibile
(c. Peyron) vindicarent, sed tantum nuda et relicta susceperunt,
triennii immunitate permissa debitum canonem inferant. Nemo tamen
qualibet meriti et potestatis obiectione submoveatur, quominus ad
diacatochiae vicem defectas possessiones patrimonialis iuris
accipiat, earum tributa et canonem soluturus: illud speciali
observantia procurans, ut primum vicinas et in eodem territorio
sortiatur, dehinc si neque finitimas neque in iisdem (hisdem T)
locis reppererit constitutas, tunc demum etiam longius positas, sed in
quantum fieri valet pro interiecto spatio sibimet cohaerentes,
pro modo et aequitate suscipiat, ut consensu omnium fiat
quod omnibus profuturum est.
E238/6/30. CTh 5.17.2 (same) Quisquis colonum iuris alieni aut sollicitatione
susceperit aut occultatione celaverit, pro eo, qui (quod S) privatus
erit (fuerit H erat G), sex auri uncias (u.a. G), pro eo,
qui patrimonialis (matrimonialis E), libram auri cogatur inferre.
E239/6/30. CJ 11.51.1 (same?) Cum per alias provincias, quae subiaceant nostrae
serenitatis imperio, lex a maioribus constituta colonos quodam (quosdam
Ia) aeternitatis iure detineat, ita ut illis non liceat ex his locis
quorum fructu relevantur abscedere nec ea deserere quae semel colenda
susceperunt (susceperint Ia susceperant Ib), neque id Palaestinae
provinciae possessoribus suffragetur, sancimus, ut etiam per Palaestinas nullus
omnino colonorum suo (suorum I) iure velut vagus et liber exsultet, sed
exemplo aliarum provinciarum ita domino fundi teneatur, ut sine poena
suscipientis non possit abscedere: addito eo, ut possessionis domino revocandi
eius plena tribuatur auctoritas.
E240/6/31. CTh 1.15.12 (omnibus vicariis d. 27 Oct 386) Singuli vicarii per
dioeceses sibi creditas ter centenos tantum noverint militare debere, ita ut,
quicumque maiorum nexu curiis debentur, municipum functionibus dentur (dentur
Momm. debentur A) et nemo privilegii alicuius praetextu aut
annositatis se defendat obstaculo.
E241/6/32. CTh 12.6.20 (Cynegio pr.pr. d. 27 Oct 386 Const.) Exactores vel
susceptores in celeberrimo coetu curiae (add et XC)
consensu et iudicio omnium sub actorum (auctorum S) testificatione
firmentur provinciarumque rectoribus eorum (quorum H) nomina, qui ad
publici munus officii editi (dediti Pith.) atque obligati
fuerint, innotescant. Et animadvertant quicumque nominaverint (noverint
PMS), ad discrimen suum universa quae illi gesserint redundare.
E242/6/33. CJ 1.43.1 (Nebridio pr.urb. 386) Praefecti vigilum huius urbis nihil
de capitalibus causis sua auctoritate statuere debent, sed si quid huiusmodi
evenerit, culmini tuae potestatis referre (referri CRM), ut de
memoratis causis celsiore sententia iudicetur.
Tenure of eastern quaestor no.6 ends
E243. CTh 12.3.1 (Cynegio pr.pr. d. 24 Nov 386 Const.) Si quis decurionum
rustica praedia vel urbana vel quaelibet mancipia venditor necessitate coactus
addicit, interpellet iudicem competentem omnesque causas singillatim quibus
stranguilatur exponat, ut mereatur valituram in perpetuum comparatori probata
assertione sententiam. Ita enim fiet, ut nec immoderatus venditor nec emptor
inveniatur iniustus. Denique nihil erit postmodum, quo venditor vel
circumventum se insidiis vel oppressum potentia comparatoris queri (quaeri
V) debeat, quandoquidem sub fide actorum et de necessitate distrahentis
et de voluntate patuerit comparantis. Quod si quis contra vetitum occultis
molitionibus per suppositas fraude personas cuiuslibet loci, quem tamen decurio
distrahat, comparator exstiterit, sciat se pretio quod dederit et loco,
quem comparaverit, esse privandum.
Tenure of eastern quaestor no.7 begins
E244/7/1. CTh 12.6.21 (Cynegio pr.pr. d. 28 Nov 386/389 Const.) Modios aeneos
seu lapideos cum sextariis atque ponderibus per mansiones singulasque civitates
iussimus collocari, ut unusquisque tributarius sub oculis constitutis rerum
(rerum delete) omnium modiis sciat quid debeat susceptoribus dare; ita
ut, si quis susceptorum conditorum (conditorumve Momm.app.)
modiorum sextariorumque vel ponderum normam putaverit excedendam, poenam se
sciat competentem esse subiturum. 1. Et submotis, quae contra utilitatem
populorum omnium hactenus gesta sunt, frumenti quinquagensimas, hordei
quadragensimas, vini et laridi vicensimas susceptoribus dari praecipimus.
Humanitatis autem necessitate commoniti susceptoribus in Armeniae
susceptionibus longinquitatis causa frumenti et hordei quadragensimas, vini et
laridi quintas decimas dare praecipimus.
E245/7/1. CTh 12.6.23 (same) Susceptores praesentibus defensoribus et modum
iugationis possessorum et species singulas vel earum numerum quantitatemque
perscribant.
E246/7/2. CTh 12.6.22 (ad Paulinum praef. August. d. 30 Nov 386 Const.) Non
perpetui exactores in continuata vexandorum provincialium potestate veluti
(velut E1) concussionum (concussorum E Pith.) dominatione
(nominatione GXCPMS) teneantur, sed per annos singulos iudiciaria
sedulitate mutentur (multentur Gt), nisi aut consuetudo civitatis aut
raritas ordinis eos per biennium esse compellat. Quod nisi factum fuerit,
scias te et officium tuum non minus multa quam gravi poena esse plectendum
(plectendos XCP).
E247/7/3. CTh 12.1.115 (Cynegio pr.pr. d. 31 Dec 386 Const.) Clerici ad curiam
pertinentes sciant ex patrimonio suo, si ipsi immunes cupiunt permanere, alios
idoneos esse faciendos, qui recedentum praesentiam personamque restituant in
publicis muneribus subeundis.
387 VALENTINIANO AUG III ET EUTROPIO V C CONSS
E248/7/4. CTh 10.10.19 (ad senatores civitatis Alexandrinae d. 2 March
387 Const.) Securitati vestrae studentes et iustitia necessariae legationis
animati dedimus litteras ad virum clarissimum et illustrem Cynegium praefectum
praetorio, quibus iussimus, ut delatores, quos iam etiam sua sententia meritis
poenis affecit, ubi reppererit (r. Cuiac. repperit V), pari
supplicio persequatur fundatis omnibus, quae super possessionibus ac terris,
quas hoc nomen huc usque vexavit, idem vir illustris constituit. Agite igitur
securi atque ita patrimonia vestra tenete colite frequentate, ut boni saeculi
poscit affectio.
E249/7/5. CTh 13.3.14 (Cynegio pr.pr. d. 10 March 387 Const.) Ea, quae
principes veteres archiatris sacri palatii, salutaris ac necessariae artis
professoribus, sacro et mansuro in aeternum iudicio detulerunt, et antiquorum
contemplatione iussorum et laborum praesentium intuitu roborata in perpetuum
manere praecipimus nec ulla cuiuspiam improbitate convelli.
E250/7/6. CTh 12.1.116 (Cynegio pr.pr. d. 27 March 387 Const.) Omnes, qui ex
origine decurionum ad perorandas causas laudum atque industriae amore ducuntur,
reddant patriae, cui nati sunt, debitas functiones nec sese superflui (superbi
Momm.app.?) nominis praerogativa defendant, quando quidem
facilius parere muniis possint, si necessitatem publicam (s.n.p. delete
Momm.app.) eo tempore, quo student causis, industriae favore
toleraverint (i.f.t. delete Momm.app.).
E251/7/7. CTh 12.1.117 (Cynegio pr.pr. d. 31 March 387 Const.) Quilibet
principalium vel decurionum vel decoctor pecuniae publicae vel
fraudulentus in ascriptionibus illicitis vel immoderatus in exactione fuerit
inventus, iuxta pristinam consuetudinem non solum a vobis, quibus propter loci
dignitatem rerum summa commissa est, verum a iudicibus ordinariis plumbatarum
ictibus subiciantur.
E252/7/8. CTh 12.13.6 (Gaddanae satrap. Sofanenae d. 14 June 387 Const.) Aurum
coronarium his reddi restituique decernimus, quibus illicite videtur ablatum,
ut (at Momm.app.) secundum consuetudinem moris antiqui omnes
satrapae pro devotione, quae Romano debentur imperio, coronam ex propriis
facultatibus faciant serenitati nostrae sollemniter offerendam.
E253/7/9. CJ 7.38.2 (Dextro com.rer.priv. d. 3 July 387 Const.) Universas
terras, quae a colonis (seu emphiteuticariis CbRM) dominicis iuris rei
publicae vel iuris templorum (add sacrorum PLM) in qualibet
provincia venditae vel ullo alio pacto alienatae sunt, ab his, qui perperam
atque contra leges eas detinent, nulla longi temporis praescriptione officiente
iubemus restitui, ita ut nec pretium quidem iniquis comparatoribus reposcere
liceat.
E254/7/10. CTh 12.1.118 (Cynegio pr.pr. d. 6 July 387 Const.) Decurio fortunam,
quam nascendo meruit, suffragiis atque ambitione non mutet, et si vacare per
senectutem potuerit, propter ordinationem, quae per plurimos cito definire
solet, curiam non relinquat. 1. Illud vero iterata lege praecipimus, ne in
locum proprium homo curialis filium suum substituat et ipse otiosus defendatur
senatorii nominis dignitate. Si quis vero ad indebitum honorem posthac asperare
ausus fuerit, auctoritate ordinarii iudicis remotus patriae reddatur et
civibus.
E255/7/11. CTh 16.5.16 (Cynegio pr.pr. d. 9/8 Aug 387/388 Const.) Nonnullos
Arrianorum formam nostrarum talem proferre iussionum comperimus, ut
(quae VWE quae suis Cuiac.l586) his liceat usurpare
quae his videantur utilitatibus convenire. Qua sublata sciant nullam huiusmodi
iussionem a nostro sacrario profluxisse. Quidquid itaque fuerit ab his pro
eorum commoditate prolatum, ut falsi reus teneatur, qui deinceps ea
circumtulerit.
Tenure of eastern quaestor no.7 ends
E256. CTh 1.32.6 (Cynegio pr.pr. d. 31 Dec 387 Thessalonica)
Procuratores nostri perfectissimatus honore donati ab iniuriis
vindicentur, ita ut his et introeundi secretarium ordinariorum
iudicum pro suggestionum opportunitate facultas plena servetur.
E257. CJ 5.5.5 (Cynegio pr.pr. d. 14 Nov-1 Dec 384-7/393) Fratris uxorem
ducendi vel duabus sororibus coniungendi penitus licentiam submovemus, ne
dissoluto quocumque modo coniugio.
388 THEODOSIO AUG II ET CYNEGIO V C CONSS
Tenure of eastern quaestor no.8 begins
E258-9/8/1. CTh 16.5.14 (Cynegio pr.pr. d. 10 March 388 Thessalonica)
Apollinarios ceterosque diversarum haeresium sectatores ab omnibus locis
iubemus inhiberi, a moenibus urbium, a congressu honestorum, a communione
sanctorum; instituendorum clericorum non habeant potestatem; colligendarum
congregationum vel in publicis vel in privats ecclesiis careant facultate.
Nulla his (iis Cuiac.) episcoporum faciendorum praebeantur auctoritas
(a. E Cuiac. occasio W); ipsi quoque episcopi nomine
destituti appellationem dignitatis huius amittant. Adeant loca, quae eos (quae
eos Momm. quae hos Cuiac.) potissimum quasi vallo quodam (q.
W quodammodo E Cuiac.) ab humana communione secludant. His
etiam illud adnectimus (nectimus Cuiac.), ut supra memoratis omnibus
adeundi atque interpellandi serenitatem nostram aditus denegetur.
E260/8/2. CTh 3.7.2 = 9.7.5 (Cynegio pr.pr. d. 14 March 388 Thessalonica) Ne
quis Christianam mulierem in matrimonio (NEaCPMLS matrimonium
BGEbO Iust.) Iudaeus accipiat neque Iudaeae Christianus
coniugium sortiatur. Nam si quis aliquid huiusmodi admiserit (commisit
BG), adulterii vicem commissi huius crimen obtinebit, libertate in
accusandum publicis quoque vocibus relaxata.
E261/8/3. CTh 9.11.1 (Erythrio praef. August. d. 30 Apr/28 Feb 388
Thessalonica) Si quis posthac reum carceri destinarit (destinaverit GE),
reus maiestatis habeatur.
E262/8/4. CTh 1.32.7 (Cynegio pr.pr. d. before 14 June 388 pp. Berytus) Nec
consuetudinis putamus esse nec legis alicuius, ut
procuratores domorum nostrarum vocentur ad instaurationem operum
publicorum.
Maximus was declared an enemy by Theodosius I about June 388
IMPPP VALENTINIANUS THEODOSIUS ET ARCADIUS AUGGG
E263/8/5. CTh 16.5.15 (Trifolio pr.pr. d. 14 June 388 Stobi) Omnes diversarum
perfidarumque sectarum, quos in deum miserae vesania conspirationis exercet,
nullum usquam sinantur (sinant Cuiac.) habere conventum, non inire
tractatus, non coetus agere secretos, non nefariae praevaricationis altaria
manus impiae officiis impudenter attollere et mysteriorum simulatione ad
iniuriam verae religionis aptare. Quod ut congruum sortiatur effectum, in
specula sublimitas tua fidissimos quosque (quoque V) constituat, qui et
cohibere hos possint et deprehensos offerre iudiciis, severissimum secundum
praeteritas sanctiones et deo supplicium daturos et legibus.
E264/8/6. CTh 16.4.2 (Tatiano pr.pr. d. 16/17 June 388 Stobi) Nulli egresso
(egressus Hincm.) ad publicum vel (nec Narr.) disceptandi de
religione vel tractandi vel consilii (concilii Narr.) aliquid
deferendi patescat occasio. Et si quis posthac (add temerario O)
ausu gravi atque damnabili contra huiusmodi legem veniendum esse crediderit vel
insistere motu pestiferae perseverationis audebit, competenti poena et digno
supplicio coherceatur.
E265/8/7. CTh 12.1.119 (Tatiano pr.pr. d. 21 June 388 Scupi) Claudiopolis,
Prusiadis ac Tottai et Doridis oppidorum sive mansionum per Bithyniam curiales
publicis illudere functionibus per suam fugam cognovimus iubemusque ut edictis
primitus evocati utilitatibus se patriae et ei cui nati sunt restituant
civitati. Quod si etiam post publicam admonitionem fugae et indevotionis vita
praefertur, tunc ex idoneis (idonei ex expect Momm.app.)
quibusque corporibus ac potissimum ex his, qui in sublimitatis tuae officio
probatam militiam peregerunt, in locum fugacium subrogentur, ita ut, quorum
subeunt necessitates, et patrimonia consequentur, illis, qui sponte patriam
reliquerunt, id necessitatis habituris, ut perpetuo (add ea
Goth.) careant cui nihil commodi contulerunt.
E266/8/8. CTh 15.14.6 (Trifolio pr.pr. d. 22 Sept 388 Aquileia) Nullus sibi
honorem audeat vindicare, quem tyrannica concessit audacia, sed ad pristinum
statum damnata praesumptio revocetur.
Tenure of eastern quaestor no.8 ends
|
